“All-election-everything” op zondag

Afgelopen zondag draaiden de verkiezingsdashboards van LocalFocus op volle toeren bij ongeveer 20 mediatitels in België en 10 in Nederland.

België

“Een van de meest complexe politieke systemen ter wereld.” Zo omschreef NRC de Belgische staatsinrichting vorige maand nog. Aan ons de taak om in het kader van de Belgische verkiezingen uitslagenvisualisaties voor twintig Vlaamse en Waalse titels te bouwen.

De dashboards werden geplaatst op de voorpagina’s van o.a. De Standaard, Het Laatste Nieuws, Le Soir en Het Nieuwsblad. Resultaat: de dashboards zijn in totaal 50 miljoen keer bekeken, met pieken van 100.000 weergaven per minuut.

Ook voor televisie leverden we tools waarmee ATV, TVL, ROBTV en TV Oost in hun live-uitzendingen de uitslagen presenteerden.

Boven: Dashboards op voorpagina’s van Belgische titels

Boven: Tool voor het presenteren van uitslagen live in de uitzendingen

Nederland
In Nederland stemden we voor de Europese Verkiezingen. De uitslagen-tools vond je op zondag o.a. bij de NOS, NU.nl, De Limburger en Persgroeptitels als het AD en de Volkskrant.

Boven: Dashboards op voorpagina’s van Nederlandse titels

Meldpunt Onveilig Verkeer gesloten: dit ontdekten we

Ruim zestienduizend meldingen en 77 duizend stemmen: met het Meldpunt Onveilig Verkeer hebben we, samen met de dertien regionale omroepen, een schat aan data over onveilige verkeerssituaties verzameld. Vanaf vandaag presenteren de omroepen de belangrijkste inzichten over het verkeer in hun regio.

Dit zijn de belangrijkste landelijke inzichten die LocalFocus door haar analyse verkreeg: 

  • Meer dan de helft van alle gevaarlijke verkeerssituaties zijn volgens de melder vooral gevaarlijk voor fietsers (50,8 procent).
  • Automobilisten staan op nummer twee, bij 22 procent van de meldingen zou de situatie vooral voor hen gevaarlijk zijn.
  • Wandelaars volgen op de voet met 21 procent van de situaties waarbij vooral zij als verkeersdeelnemer gevaar zouden lopen.
  • We vroegen melders ook aan te geven wat voor gevaar of gevaren er speelden. Zij konden hier meerdere antwoorden geven. Bij veruit de meeste meldingen spelen te hard rijdende auto’s een rol (44 procent).
  • Ook gevaarlijke kruispunten lijken veel voor te komen: bij 37 procent van de meldingen zou hier sprake van zijn.
  • Bij een op de vijf gevaarlijke verkeerssituaties speelt een gedeelde weg (waar fietsers bijvoorbeeld geen apart fietspad hebben maar samen met auto’s op de weg rijden) een rol.

Vanaf de lancering op 8 april tot nu toe zijn er maar liefst 73 publicaties verschenen, en dan hebben we vast nog wat mooie publicaties gemist. De kaart is in totaal ruim acht miljoen (!) keer bekeken.

Blije gemeente
Nog belangrijker dan die aandacht is het vervolg dat er aan deze informatie over gevaarlijke verkeerssituaties wordt gegeven. De eerste signalen stemmen gunstig: zo hebben de vele meldingen over gevaarlijke verkeerssituaties voor fietsers de aandacht van Gedeputeerde Dennis Straat van de provincie Utrecht
en is de gemeente Alkmaar – waar van heel Noord-Holland de meeste meldingen binnenkwamen – ronduit blij met het meldpunt. Ze zijn namelijk bezig met opstellen van een nieuw verkeersveiligheidsplan waarin ook de subjectieve veiligheid (hoe veilig voelen mensen zich?) wordt meegenomen. Daarbij kunnen ze de resultaten van het Meldpunt Onveilig Verkeer goed gebruiken, verklaren ze aan NH Nieuws.

Is het nu dan afgerond en afgelopen? Wat ons betreft niet. Met deze resultaten in de hand stappen een aantal omroepen naar wethouders en gedeputeerden, die vervolgens weer met de waardevolle informatie aan de slag kunnen om hun gebied veiliger te maken. Bovendien zijn er nog mooie vervolgverhalen te maken – hoe staat het bijvoorbeeld over een jaar met de gevaarlijkste situaties? Is de situatie verbeterd? Ook brengen we morgen naar buiten hoe het zit met gevaarlijke verkeerssituaties in de buurt van basisscholen. Hoe vaak komt dat voor? En wat zijn dat voor verkeerspunten?

Heb je zelf een goed idee voor een onderzoek dat je uit wil voeren met hulp van je publiek? Neem contact met ons op, we helpen je graag. Bekijk ook eens Mapgather, de tool die we gebruikten voor dit meldpunt. 

Live bij dertien omroepen: Meldpunt Onveilig Verkeer

Een onoverzichtelijke oversteekplaats, te hard rijdende auto’s of een gevaarlijk kruispunt: waar in jouw buurt is het gevaarlijk in het verkeer? Vandaag lanceerde LocalFocus samen met de regionale omroepen het Meldpunt Onveilig Verkeer.

Inmiddels staat de kaart bij alle dertien omroepen live (bekijk voor een meldpunt in jouw regio het overzicht onderaan) en stromen de reacties binnen. Een snelle telling leert dat er nu al zo’n drieduizend (!) gevaarlijke verkeerssituaties op de kaart staan, van een stoep vol bakfietsen in Amsterdam-Zuid tot een onoverzichtelijk kruispunt in het Gelderse Warnsveld waar vrijwel dagelijks botsingen zijn. Op die locaties kan ook gestemd worden, zodat aan het einde van de rit bekend wordt welk wegvak/kruispunt/fiets-,bos-, wandel-, jaag-, zebra- of olifantenpad het onveiligst gevonden wordt.

Luister hier de reportage van Omroep Gelderland over het gevaarlijke kruispunt: “Ik hoor veel botsingen”

Het meldpunt staat open tot en met Pasen, daarna zullen de omroepen hun conclusies trekken en met die resultaten eventueel naar de lokale politiek stappen. Tot die tijd verwachten we veel mooie reportages en artikelen over verkeersveiligheid in de regio.

Mapgather
We bouwden dit meldpunt met onze nieuwe tool, Mapgather. Daarmee kan iedereen input van gebruikers verzamelen op de kaart: van mooie sneeuwfoto’s tot afvaldumpingen. Met één klik op de kaart download je de goedgekeurde reacties van jouw publiek in een csv-bestand. Analyseer de data en visualiseer je nieuwe inzichten met de hulp van LocalFocus of andere visualisatietools. Uitproberen? De eerste kaart maak je gratis.

Waar kan ik een gevaarlijke verkeerssituatie melden?

We kunnen dit project mede uitvoeren dankzij een bijdrage van het Stimuleringsfonds van de Journalistiek. Heb je vragen over dit project? Mail mij dan

Zo maakten we de uitslagenvisualisaties voor de Provinciale Satenverkiezingen

De uitslagen-API, een tool voor web én tv en de verschillende visualisatievormen voor verkiezingsuitslagen: we hebben gelukkig al een paar keer kunnen oefenen. Toch is het altijd weer fijn om het eerste gekleurde vlakje automatisch op de kaart te zien verschijnen. Zoals vanouds ging die eer naar de Snelle Tellers op Schiermonnikoog (531 getelde stemmen in 1 uur en 22 minuten, ofwel gemiddeld zes stemmen per minuut). Skiermûntseach is overigens ook meteen  één van de acht gemeenten waar de PvdA de grootste werd.

De mobiele versie van de tool op de sites van de NOS, De Limburger en NU.nl

Even een waybackflashback. In 2015 maakten we al eens kennis met de Provinciale Statenverkiezingen, al was dat een stuk kleinschaliger dan nu. Onder andere NU.nl zette een aantal van onze graphics op een rijtje, maar dat was het wel zo’n beetje. Bij de jongste verkiezingen van 20 maart ging dat er anders aan toe. We ontwikkelden online-visualisaties voor 26 verschillende titels met ieder een eigen regiofocus en lik verf. Voor drie regionale omroepen, RTV Oost, Omroep Brabant en Fryslân, maakten we speciale Herman-de-Schermman-esque televisiegraphics voor tijdens de live-uitzending. Ook bouwden we een exportfunctie waarmee je (een deel van) de achterliggende cijfers kunt downloaden als Excelbestandje. Handig voor een snelle data-analyse, en NRC en de Volkskrant maakten daar nog op de avond zelf interactieve klikkaartjes mee.

Op de sites van deze media vind je de visualisaties terug

We hoefden het wiel niet helemaal opnieuw uit hoefden te vinden. Eerder coverden we namelijk de gemeenteraadsverkiezingen (2018), die voor de Tweede Kamer (2017), twee referenda (2018 en 2016) en de lokale verkiezingen in België (2018) al. Delen van het design konden we daarom hergebruiken, net zoals delen van de ‘achterkant’. Lekker circulair met code, dus.

Deze vijf schetsen dienden als basis voor de uiteindelijke webtool. 

Toch hebben we de ‘flow’ van de tool nog eens onder de loep gehouden. Want hoe navigeren mensen eigenlijk door zo’n visualisatie? Net zoals bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 hebben we gekozen voor een design met een grote zoekbalk (waarmee je, naast een klik op de kaart, de resultaten voor een specifieke provincie of gemeente kunt opzoeken) en tabjes om tussen de verschillende soorten uitslagen te switchen. Het design lijkt daarmee op die van een mobiele app, en is dan ook – sorry voor de cringeworthy modeterm – mobile first ontworpen.

Maar 26 verschillende eindgebruikers betekent ook 26 verschillen qua partijkleuren, taalgebruik, kaartuitsneden en invalshoeken. Titels moeten deze zaken zélf aan kunnen passen, vinden wij. Daarom koppelden we een spreadsheet aan de tool, waarmee gebruikers hem op 50 verschillende punten eenvoudig konden customizen. Zo vertaalde Omrop Fryslân de tool zelf naar het Frysk en selecteerde BN De Stem een kaartuitsnede van West-Brabant en delen van Zeeland.

Schetsen van de mobiele versie van de tool met een deel van de tekstjes die gebruikers aan konden passen

Eigen kleuren? Check. Eigen tekstjes? Check. Eigen kaartuitsnede? Check. Zijn we er dan? Hmmnee. We wilden de afnemers van de tool nog meer flexibiliteit geven. Want zodra de eerste uitslagen binnendruppelen is een gemeentekaart goed om de graphic mee te openen. Als later op de avond de provincies compleet zijn, is die kaartweergave handiger. Of wil je – met name in het geval regionale media – direct door naar de staafdiagram met de zetels in een bepaalde provincie. En voor de volgende ochtend: heeft de coalitie eigenlijk nog wel een meerderheid in de Eerste Kamer? Met een speciale wizard kunnen gebruikers zelf aangeven of ze met een bepaalde tab, gemeente of provincie willen beginnen. NRC maakte op manier voor hun liveblog losse graphics voor alle provincies en een aantal grote steden.

De wizard

Tot slot de vertaalslag van browser naar beeldbuis. Dat deden we bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 voor het eerst, al zat developer Erik destijds wel bij Omroep West in de schakelwagen om te zorgen dat de televisiegraphics juist op het huis-tuin-en-keukenscherm terecht kwamen. Nu niet meer. Voor drie omroepen maakten we een televisieversie van de webtool, die het zelfde werkt maar een andere zelfde look-and-feel  heeft. Onder andere Omroep Brabant gebruikte deze visuals tijdens de live-uitzending op een scherm (bekijk hier de bewegende beelden).

De televisieversie van de webtool op het scherm tijdens de live-uitzending van Brabant Kiest (Omroep Brabant)

Is daar een moeilijk touchscreen voor nodig? Of een zendwagen met snelle schakeltechnicus (en/of developer Erik)? Nee joh. We bouwden een simpele webinterface waar iemand in de studio op een computer of ipad per gemeente de graphics kon activeren. Eazy duz it!

In totaal zijn alle graphics gezamenlijk bijna 12 miljoen keer bekeken. Op hoogtepunt haalden deze visuals 30 duizend pageviews per minuut. De eindresultaten vind je onder andere hier:

Tien handige tips voor iedere beginnende datajournalist! (of cijfers nu wel of niet ‘zeg maar echt helemaal je ding’ zijn)

LocalFocus-numbercruncher Yordi gaf maandag 29 januari een workshop datajournalistiek in het kader van de ZZPeer Academy. Dit is een reeks journalistieke masterclasses speciaal voor ZZP’ers. Daar gaf hij tien handige tips voor iedere (beginnende) datajournalist. Van de woordkeuze bij verzoekjes tot methodologische missers.

Tip 1: Vraag – als je een verzoek indient bij een woordvoerder – nooit om ‘(onderliggende) data’
Dat klinkt eng, Cambridge-Analytica-esque en riekt naar privacyschending. Is natuurlijk helemaal niet zo, maar dat weten zij niet. Vraag om een tabel, spreadsheet, overzicht, lijst, of cijferreeks.

Tip 2: Bekijk altijd eerst de kolomtitels in je dataset: wat is wat?
Doe dit voordat je numbers gaat crunchen. Op basis van de kolomtitels kun je namelijk zien wat er in je dataset zit en ontdek je meteen welke vragen je ‘aan’ de dataset kunt stellen. Het maakt niet uit of je nou vijf of vijftigduizend rijen in je dataset hebt, de vragen blijven hetzelfde.

Tip 3: Probeer altijd drie  ‘soorten cijfers’ te verzamelen/te berekenen
Komen ze: zorg voor absolute aantallen, relatieve cijfers – bijvoorbeeld het aantal per duizend inwoners – en de procentuele ontwikkeling (nieuw-oud/oud*100. Haal je havo 4-economieskills weer even naar boven) Deze drie variabelen bieden je alle handvatten voor een compleet bericht.

Tip 4: Staat je tabel in een PDF-bestand? Huilon. But there’s an app for that!
Tik geen cijfers handmatig over, maar gebruik een tool als Tabula om supereenvoudig tabellen uit PDF’s te ‘scrapen’ en om te zetten in een CSV-bestand (dat je vervolgens kunt openen in Excel)

Tip 5: Ben je op zoek naar data, maar is er geen tabel voorhanden? Check of er iets gemeld wordt
Als iets ergens wordt gemeld, wordt deze info mogelijk ook ergens opgeslagen. Denk aan verkeersinformatiemeldingen of inspectierapporten.

Tip 6: Wil de bronhouder geen cijfers leveren? Kijk dan of die organisatie moet rapporteren
Veel organisaties moeten rapporteren aan een hoger orgaan, bijvoorbeeld een ministerie. Daar kun je de cijfers opvragen: gewoon met een mailtje of belletje, of via de wob.

Tip 7: Cijfers zijn relatief makkelijk te wobben. Probeer het eens!
Okay, het gaat lang niet altijd goed en sommige processen duren vreselijk lang. Maar de zwartste scenario’s – volledig zwartgelakte documenten – hebben we met LocalFocus nauwelijks meegemaakt. We gebruiken met LocalFocus tegenwoordig een ‘standaardwob’ die we qua opzet hergebruiken en qua inhoud aanpassen. Best wel effectief!

Tip 8: Dubbelcheck uitschieters
Is iets ‘too good to be true’? Die extreme stijging, of die heftige outlier, bijvoorbeeld? Check altijd eerst of er niet een suffe statistische oorzaak is zoals een methode- of definitiewijziging. Bel dit desnoods even na. Je wilt immers niet dat je knaller van een nieuwskop onderuit gehaald wordt door een methodologische misvatting.

Tip 9: Ga tussentijds visualiseren!
Zet je cijfers ook voordat je gaat publiceren om in staafjes, bollen, lijnen, kleuren en vlakken. Dit helpt je om snel antwoorden te vinden op de vragen die je ‘aan’ je dataset hebt gesteld. Gebruikt visualisaties dus als analysetool.

Tip 10: sharing = caring
Je hoeft niet alle facetten van ddj even goed te beheersen (ik kan bijvoorbeeld voor geen meter programmeren). Als je maar wél weet wat de mogelijkheden zijn: there’s always a nerd nearby!

Heb jij zelf nog handige datadingentips? Stuur dan een mailtje naar yordi@localfocus.nl

LocalFocus 2019: en nu gaan we voor HARD 📈🚀

Van misdadigers tot miljonairs en van wijngaarden tot woonboten: de afgelopen vijf jaar maakten we met LocalFocus honderden nieuwsberichten, vooral met cijfers uit open databronnen. Tof, maar nu is het tijd voor the next level. 

Er ligt wat ons betreft namelijk nog te veel ‘slapende’ data bij instanties, in lastige formaten of verspreid over regio’s opgeslagen. Daarmee willen we verhalen maken over bijvoorbeeld jeugdzorg, milieuvervuiling en de transitie naar duurzame energie. Het verbaast ons niet dat die onderzoeken tot nu toe blijven liggen, zowel bij ons als andere media. Er is namelijk een hoop handwerk voor nodig. Maar hey, we like a challenge.

Eerder dit jaar scrapeten en analyseerden we – in samenwerking met Open State en NOS – de kandidatenlijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen. We ontdekten hoeveel werk zo’n project is: de lijsten lagen bij afzonderlijke gemeenten, sommigen hadden ze niet openbaar gemaakt of zo opgeslagen dat je ze handmatig moest overtypen. En dan viel het ook nog niet mee om de informatie, verzameld door verschillende redacteuren, overzichtelijk bij elkaar te krijgen én bij te houden wie wat doet.

Achteraf gezien waren er zeker tools te bedenken die de workload hadden kunnen verlichten: een slimme scraper, een lekker overzichtelijk samenwerkingsplatform, dat soort werk. Dankzij een bijdrage van het Stimuleringsfonds van de Journalistiek kunnen we in het komende jaar deze arbeidsintensieve onderzoeken verrichten en bouwen aan slimme tools die ook in de jaren daarna het werk van onze datajournalisten en andere onderzoeksredacties lichter maken en de mogelijkheid geven om nieuwe bronnen aan te boren.

Voor elk verhaal werken we met andere mediapartners. Zij weten immers wat er speelt onder hun publiek, wij vertalen dat naar een datajournalistiek onderzoek. De uitkomsten gebruiken zij weer om sterke regionale verhalen te maken.

Word je enthousiast van dit project? We zijn op zoek naar een redacteur met gevoel voor data en onderzoek. Check hier de vacature.

WERK! Journalist met gevoel voor data en onderzoek (36u p/w)

Ben jij een gravende journalist met minimaal twee jaar journalistieke ervaring, die niet bang is voor een spreadsheetje meer of minder? Wie weet kom jij dan het team van LocalFocus versterken! Jij gaat helpen met:

  • een nieuw project waarmee we in 2019 gaan starten. We gaan aan de slag gaan met diepgravend, langlopend onderzoek.
  • onze Nieuwsdienst. De redactie van LocalFocus zoekt elke dag naar interessante cijfers en maakt daar verhalen en visualisaties mee. Onze klanten, landelijke en regionale media, kunnen deze artikelen plaatsen op hun site.

Hoe ziet jouw dag er dan uit?
Je gaat ‘s ochtends aan de slag voor de Nieuwsdienst. Je hebt actualiteiten gevolgd en een idee voor een artikel. Zijn er interessante regionale cijfers gepubliceerd? Bijvoorbeeld van het CBS? Dan ga je deze cijfers analyseren, pik je het nieuws eruit voor het begeleidende verhaal en maak je visualisaties. Klanten van LocalFocus, landelijke media als NU.nl en het AD maar ook regionale titels als Omroep Brabant en De Gelderlander, kunnen dit overnemen. Daarom zijn cijfers die je gebruikt altijd op regionaal niveau, bijvoorbeeld alle provincies of gemeenten. Ook redigeer je stukken van jouw collega’s en beantwoord je mailtjes of telefoontjes met vragen van onze klanten.

Na deze kortlopende zaken is er tijd voor diepgravend werk. Jij hebt je eigen ideeën en onderzoeksvragen voor nieuwsverhalen. Deze wil je beantwoorden met data. Je belt experts en instanties om goed te begrijpen wat de data wel en niet vertellen. Misschien doe je een Wob-verzoek. Voor deze langlopende onderzoeken krijg je natuurlijk genoeg tijd.

En dit zien we graag van jou:
We zijn vooral benieuwd naar wat je eerder hebt gedaan. Heb jij toffe journalistieke producties waar je trots op bent? Stuur ze dan op. Graag zien wij dat je over bepaalde onderwerpen veel weet. Dat je er nieuwsberichten over hebt gemaakt, interviews hebt uitgewerkt, vette visualisaties hebt gebouwd of diep in de data bent gedoken. En als het ook nog regionaal is zijn we helemaal blij.

Praktische zaken:
Wij bieden een functie van 36 uur per week, al is overleg mogelijk, met een marktconform salaris. Het gaat in eerste instantie om een dienstverband van één jaar, van 1 januari tot en met 31 december 2019. Je werkt in een team van zes news nerds op ons kantoor in Amsterdam Noord.

En nog even over LocalFocus:
LocalFocus bestaat uit een klein team van drie (data)journalisten en drie developers. Sinds oprichtingsjaar 2013 is het bedrijf uitgegroeid tot een van de grootste spelers op het gebied van datavisualisatie en datajournalistiek in Nederland. Onder andere NOS, NU.nl, NRC, De Volkskrant, AD en Omroep Brabant maken gebruik van het visualisatieplatform en/of de Nieuwsdienst. Daarnaast maken ook partijen buiten de journalistiek gebruik van onze tools, waaronder de Rijksoverheid.

Iets voor jou? Stuur dan uiterlijk zondag 6 januari een mail naar Yordi Dam (yordi@localfocus) met daarin je cv en niet onbelangrijk: een aantal producties die je gemaakt hebt.

Verkiezingen in België: 17 titels, 75 miljoen pageviews

In maart verzorgde LocalFocus de verkiezingsdashboards voor de sites van 28 Nederlandse titels tijdens de gemeenteraadsverkiezingen. Afgelopen zondag mochten we dit doen voor 17 Belgische titels. Van landelijke titels als De Standaard en Het Laatste Nieuws tot regionale titels als de Gazet van Antwerpen. Voor titels als Le Soir en 7sur7 hadden we Franstalige versies. De uitslagen kwamen binnen vanuit de feeds van de Vlaamse en Waalse overheden.

Het ging hard qua pageviews. Heel hard 🚀We zagen pieken van 115.000 paginaweergaven per minuut. Op zondag werden de dashboards 40 miljoen en maandag 24 miljoen keer geopend. Het totaal staat vandaag op 75 miljoen👌 Ter vergelijking: in Nederland haalden we in maart 50.000 pageviews per minuut. Twee verklaringen voor dit verschil: bij de Belgische titels draaiden de dashboards op de voorpagina’s én de uitslagen kwamen sneller binnen.

De dashboards draaiden op de (voor)pagina’s van 17 titels. Zo zag dat eruit: