How to create a map with addresses in five easy steps

Do you need help with creating maps? I’m a geographer and work as a data journalist for Localfocus. It’s fair to say that I make quite a lot of maps. In this blogpost I will share my quick workflow on how to make an icon map from a list of addresses. 

Step #1 Turn addresses into coordinates

Note: You can skip to step two if you already got hold of a dataset with coordinates.

I have a list of addresses that I’d like to put on a map. What’s next?
First, make sure you’ve stored your addresses in a neatly structured table. Here’s the file I’m using: a list of the four busiest train stations in the Netherlands.

Want to use my file to try for yourself? Click here

start addresses

Ok I got this. So, how do I get the coordinates of my addresses?
A quick and simple way is to use our LocalFocus Geocoder. You will have to copy-paste the relevant cells with addresses in the text field. In this case, cells B2 to E5 (so, not including the column headers).

add addresses

Click ‘Add to geocoder’. Now check the results. Maybe you’ll get a few doubts or failures. No worries, there’s an easy fix for that. Keep reading to find out.  

My (fairly short) list of train stations just resulted in one doubt:

doubt Utrecht

The top suggestion “12 Stationshal, Utrecht, Netherlands” is accurate in this case. I clicked ✅, now all my results are ready to tranfer to the original table. Here’s how to do that. Copy the results from the geocoder. Then paste the addresses next to your original data (in this case, cell F2). Leave the first row empty.  

paste right cells

Here, you can add the relevant headers: geocode address, latitude, longitude and status.

table wit coordinates

If any of your addresses resulted in a ‘fail’, you can fix this by manually searching for the correct latitude and longitude (e.g. by using Google Maps) and pasting them into the right cells in your spreadsheet. 

Click here to see what your table should look like

Step #2 Start a map project

Now that I have a table with coordinates, how do I put these on a map?
Do you want to add an interactive map to your website? Or a print map to a report? Either way, you can use the online mapping tool of LocalFocus. It’s pretty easy, you don’t need to be a GIS pro 😅  Bonus: you can use it for free as long as your maps get less than a thousand views per month.

Aiming for a bigger crowd? Here’s our billing plan

Register here to start

After you’ve finalized your registration, you can start immediately. Click on the big red button to start a new project. Select the map option.

new map

Next, go through the following steps: click ‘Add map layer’ and select ‘Icons’ in the dropdown menu (under ‘Elements from table’).

Step #3 Add your data

An empty spreadsheet just popped up. What do I do?
Just paste your complete table in the empty spreadsheet. Tada! Your addresses show on the map. See nothing yet? Make sure to check that the columns with the latitude and longitude are recognized as such.

check lat lon

Step #4 Style the map to your taste

What options do I have to edit the map style?
LocalFocus offers quite a few options to style your map. First of all, you can edit the icons. Just click on the icon in the ‘Map layers’ menu and an edit screen will pop-up. I’ve changed mine into red flags. 

If you want to change the base map colors, go to ‘ Map options’. I wanted the train tracks to stand out more, so I chose a dark grey shade.

You can also add pop-up screens and tooltips to your icons. (The tooltip is the text that will show when you hover the cursor over an icon.)

To add a tooltip or popup: click the settings icon in the ‘Map layers’ menu:

tooltip popup

Here you see the result of my style edits:

end result

Step #5 Share your map

I’ve finished my map. What’s the best way to share it?
Depends on how you want to use your map. If you want to share the interactive map, click on ‘widget’. You can use the embed code to embed the map on your website or use the direct link to link to a full screen version of the map. If you want to use the map as an image, click ‘png’, ‘vector’, or make a screenshot.

You’re done! Do you have questions or remarks in regard to this post? Send me a message at katharina@localfocus.nl. Would you like to see one of my journalism productions (using a point map)? In this blog I explain how we found four hundred sites with heavily contaminated soils in the Netherlands. Note, it’s in Dutch.

Dit ontdekten we tijdens onze zoektocht naar asbest in Nederland

Het was jarenlang een wondermiddel, nu zijn we het in Nederland liever kwijt dan rijk: asbest. Ooit leek het perfect om mee te bouwen (want stevig, isolerend en brandwerend) en daarom zit de stof in talloze daken van huizen, schuren, loodsen en scholen. Maar als als je (te) veel van deze microscopisch kleine stofdeeltjes inademt, kun je op lange termijn ernstig ziek worden. 

Het asbestprobleem bezorgt de politiek heel wat kopzorgen. Vorig jaar werd flink gesteggeld over een mogelijk verbod op asbestdaken. Dat voorstel sneuvelde uiteindelijk. Het nieuwe plan: een fonds met leningen voor mensen die van hun asbestdak af willen.

Met behulp van het Stimuleringsfonds voor Onderzoeksjournalistiek dook LocalFocus in verschillende asbestcijfers. Daarbij deden wij enkele ontdekkingen:

  1. 75 miljoen euro aan subsidiegeld, bestemd voor het verwijderen van asbestdaken, kwam vooral in agrarische gemeenten terecht.

2. Meer dan de helft van dat subsidiegeld werd verdeeld in Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel

3. Opvallend genoeg is in bijna de helft van de gemeenten onduidelijk hoeveel asbest er op de daken ligt.

4. Gemiddeld eens in de twee dagen is er in Nederland sprake van een asbestbrand: brand in een gebouw waar asbest aanwezig is. In veel gevallen komt er asbest vrij. In de regio’s Twente en Groningen gaat relatief het vaakst een asbestpand in vlammen op. 

Onder meer het AD, 1Limburg en RTV Oost gingen met deze cijfers aan de slag en zoomden in op hun eigen regio. 

Benieuwd naar één van de verhalen of naar de cijfers over je eigen regio? Hier vind je ons onderzoek naar het subsidiegeld, op deze kaart zie je hoeveel asbest er in jouw gemeente ligt en in deze publicatie lees je alles over asbestbranden.

Deze onderzoeken zijn uitgevoerd met steun van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek en verschenen eerder in de Nieuwsdienst van LocalFocus. Andere projecten in het kader van deze subsidie zijn het Meldpunt Onveilig Verkeer en ons onderzoek naar ernstige bodemvervuiling met Follow the Money.

Wil je op de hoogte blijven van al onze onderzoeksprojecten en ander tof datanieuws?  Meld je dan hier aan voor Yordi’s nieuwsbrief.

#30DayMapChallenge

Een gelegenheid om 30 dagen lang gave kaarten te bouwen met mede map geeks laten we natuurlijk niet schieten. Hier vind je al onze bijdragen in het kader van de #30DayMapChallenge.

Day 1: points
Interactive version

Screen Shot 2019-11-04 at 5.26.08 PM

Day 2: lines
adambusy

Day 3: polygons
Clickable version

Screen Shot 2019-11-04 at 5.30.43 PM

Day 4: hexagons
Interactive version

Screen Shot 2019-11-04 at 5.33.59 PM

Day 5: raster
Interactive version

Screen Shot 2019-11-05 at 10.32.24 AM

Day 6: blue
Interactive version

Screen Shot 2019-11-06 at 12.05.28 PM

Day 7: red
Interactive version

redmap

Day 8: Green
Interactive version

Screen Shot 2019-11-11 at 10.14.53 AM

Day 9: Yellow
Interactive version

yellow

Day 10: Black/white
Interactive version

blackwhite

Day 11: Elevation
Interactive version

Screen Shot 2019-11-13 at 11.09.52 AM

Day 12: Movement
Interactive version

EJKj3B5XsAAt7C4

Day 13: Tracks (scenic biking routes in The Netherlands)
EJQ7A6nWwAEjf7g

Day 14: Boundaries (all municipalities since 1812)
ezgif.com-optimize (1)

Day 15: Names
Interactive version 

names

Day 16: Places
Interactive version

sinterkls2

Day 17: Zones
Interactive version

zones

Day 18: Globe
Interactive version

globeosm

Day 19: Urban
Interactive version

EJv0QG4XYAENJ_N

Day 20: Rural
Interactive version map 1
Interactive version map 2

Screen Shot 2019-11-20 at 2.36.45 PM

Screen Shot 2019-11-20 at 2.43.27 PM

Day 21: Environment
Interactive version map 1
Interactive version map 2

treespeople

EJ99C9iW4AA0Y0s

Day 22: Built environment
Interactive versionnaarden

Day 23: Population
Interactive version

popmap

Day 24: Statistics
Large version

poster2017

Day 25: Climate
Interactive version

no2

Day 26: Hydrology
Large version

hydro

Day 27: Resources
Large version

resources

Day 28: Funny
Interactive version

songs

Day 29: Experimental
Play the game

geospel

Day 30: Home
Interactive version

home-map

Op zoek naar ‘gore grond’ in 41 regio’s: hoe pak je dat aan?

Hoe vind je ondergrondse vervuiling die met het blote oog niet te zien is? En bovendien ook nog op verschillende plekken en op verschillende manieren bijgehouden wordt? Door middel van een online speurtocht langs 41 overheidssites, tientallen informatieverzoeken en talloze bronnen hebben we samen met onderzoekssite Follow The Money de ‘gore grond’ in Nederland in kaart gebracht. 

Deze zogeheten ‘spoedlocaties’ zijn zo vervuild dat ze gevaarlijk kunnen zijn voor mensen of de natuur, of omdat ze bijvoorbeeld via het grondwater schadelijke stoffen kunnen verspreiden. Het is dan ook vrij essentieel om te weten of er zo’n locatie bij jou in de buurt ligt. Toch is daar in veel gevallen niet zo makkelijk achter te komen. Lang niet iedere gemeente of provincie publiceert namelijk een lijst of kaart met vervuilde locaties. En dat terwijl deze overheden nota bene wettelijk verplicht zijn om duidelijk te communiceren over de plekken die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid. Genoeg reden voor LocalFocus en FTM om deze plekken wél op de kaart te zetten. Uiteindelijk vonden wij ruim vierhonderd locaties waar volgens de laatste informatie nog sprake is van een risico. Daarvan vormen er 55 een gevaar voor mensen.

Puzzelstukjes
Met een team van vier journalisten hebben we de websites van de 41 betrokken regionale overheden afgespeurd naar gegevens over ‘gore grond’. Met al die losse puzzelstukjes wilden we vervolgens een landsdekkend overzicht van spoedlocaties maken. Maar staat er wel een lijst online? Een kaart? Iets? We ontdekten dat slechts tien van de 41 organen een openbaar en up-to-date overzicht op hun site hebben staan. De overige partijen hebben we per mail of telefoon nogmaals gevraagd deze informatie te delen. Dat ging in sommige gevallen vrij rap – de gemeenten Groningen, Breda en Venlo stuurden de lijst na één dag op  – terwijl de gemeente Den Haag ruim drie maanden op zich liet wachten. Alleen Tilburg leverde helemaal geen gegevens. 

Van iedere partij hebben we geteld hoeveel dagen het duurde tot we een reactie kregen. De ene gemeente of provincie komt beter uit de verf dan de andere: de wachttijd varieert van nul tot wel 105 dagen.

Uiteindelijk wisten we bij veertig organen evenzoveel adressenlijsten los te peuteren. Maar om deze stukjes tot een smooth puzzel samen te doen smelten waren nog wel wat stappen nodig. We kregen weliswaar een aantal fraaie Excelsheets, maar ook screenshots, pdf’s, lijstjes in e-mails, Wordbestanden en screenshots van Wordebestanden als afbeeldingen in mails. Bloed, scrapes en tranen, maar wel met resultaat. Dit ontdekten we:

  • Meer dan vierhonderd ernstig vervuilde plekken in Nederland vormen nog altijd een risico,  waarvan 55 locaties volgens de laatste informatie voor mensen gevaarlijk zijn.
  • Eigenlijk zou dat risico volgend jaar ingedamd moeten zijn, maar dat gaat in ieder geval voor een deel niet lukken. Rijkswaterstaat denkt dat 170 locaties ook na die tijd nog niet opgeruimd zijn en dat daar flink wat extra kosten mee gepaard gaan.
  • Gemeenten en provincies hebben afgesproken om duidelijk over deze risicoplekken te communiceren, maar bij slechts een kwart van de 41 verantwoordelijke regio’s konden wij een up-to-date overzicht (van 2018 of later) online vinden.
  • Bovendien konden we bij 273 gevallen van ernstig vervuilde grond aan de hand van de verstrekte informatie niet bepalen of het risico inmiddels weggenomen is of niet.

Hier lees je het artikel dat we samen met Follow The Money schreven. Via onze Nieuwsdienst konden ook andere media met deze gegevens aan de slag. Onder andere NH Nieuws en Omroep Brabant schreven over de situatie in hun regio.

“All-election-everything” op zondag

Afgelopen zondag draaiden de verkiezingsdashboards van LocalFocus op volle toeren bij ongeveer 20 mediatitels in België en 10 in Nederland.

België

“Een van de meest complexe politieke systemen ter wereld.” Zo omschreef NRC de Belgische staatsinrichting vorige maand nog. Aan ons de taak om in het kader van de Belgische verkiezingen uitslagenvisualisaties voor twintig Vlaamse en Waalse titels te bouwen.

De dashboards werden geplaatst op de voorpagina’s van o.a. De Standaard, Het Laatste Nieuws, Le Soir en Het Nieuwsblad. Resultaat: de dashboards zijn in totaal 50 miljoen keer bekeken, met pieken van 100.000 weergaven per minuut.

Ook voor televisie leverden we tools waarmee ATV, TVL, ROBTV en TV Oost in hun live-uitzendingen de uitslagen presenteerden.

Boven: Dashboards op voorpagina’s van Belgische titels

Boven: Tool voor het presenteren van uitslagen live in de uitzendingen

Nederland
In Nederland stemden we voor de Europese Verkiezingen. De uitslagen-tools vond je op zondag o.a. bij de NOS, NU.nl, De Limburger en Persgroeptitels als het AD en de Volkskrant.

Boven: Dashboards op voorpagina’s van Nederlandse titels

Meldpunt Onveilig Verkeer gesloten: dit ontdekten we

Ruim zestienduizend meldingen en 77 duizend stemmen: met het Meldpunt Onveilig Verkeer hebben we, samen met de dertien regionale omroepen, een schat aan data over onveilige verkeerssituaties verzameld. Vanaf vandaag presenteren de omroepen de belangrijkste inzichten over het verkeer in hun regio.

Dit zijn de belangrijkste landelijke inzichten die LocalFocus door haar analyse verkreeg: 

  • Meer dan de helft van alle gevaarlijke verkeerssituaties zijn volgens de melder vooral gevaarlijk voor fietsers (50,8 procent).
  • Automobilisten staan op nummer twee, bij 22 procent van de meldingen zou de situatie vooral voor hen gevaarlijk zijn.
  • Wandelaars volgen op de voet met 21 procent van de situaties waarbij vooral zij als verkeersdeelnemer gevaar zouden lopen.
  • We vroegen melders ook aan te geven wat voor gevaar of gevaren er speelden. Zij konden hier meerdere antwoorden geven. Bij veruit de meeste meldingen spelen te hard rijdende auto’s een rol (44 procent).
  • Ook gevaarlijke kruispunten lijken veel voor te komen: bij 37 procent van de meldingen zou hier sprake van zijn.
  • Bij een op de vijf gevaarlijke verkeerssituaties speelt een gedeelde weg (waar fietsers bijvoorbeeld geen apart fietspad hebben maar samen met auto’s op de weg rijden) een rol.

Vanaf de lancering op 8 april tot nu toe zijn er maar liefst 73 publicaties verschenen, en dan hebben we vast nog wat mooie publicaties gemist. De kaart is in totaal ruim acht miljoen (!) keer bekeken.

Blije gemeente
Nog belangrijker dan die aandacht is het vervolg dat er aan deze informatie over gevaarlijke verkeerssituaties wordt gegeven. De eerste signalen stemmen gunstig: zo hebben de vele meldingen over gevaarlijke verkeerssituaties voor fietsers de aandacht van Gedeputeerde Dennis Straat van de provincie Utrecht
en is de gemeente Alkmaar – waar van heel Noord-Holland de meeste meldingen binnenkwamen – ronduit blij met het meldpunt. Ze zijn namelijk bezig met opstellen van een nieuw verkeersveiligheidsplan waarin ook de subjectieve veiligheid (hoe veilig voelen mensen zich?) wordt meegenomen. Daarbij kunnen ze de resultaten van het Meldpunt Onveilig Verkeer goed gebruiken, verklaren ze aan NH Nieuws.

Is het nu dan afgerond en afgelopen? Wat ons betreft niet. Met deze resultaten in de hand stappen een aantal omroepen naar wethouders en gedeputeerden, die vervolgens weer met de waardevolle informatie aan de slag kunnen om hun gebied veiliger te maken. Bovendien zijn er nog mooie vervolgverhalen te maken – hoe staat het bijvoorbeeld over een jaar met de gevaarlijkste situaties? Is de situatie verbeterd? Ook brengen we morgen naar buiten hoe het zit met gevaarlijke verkeerssituaties in de buurt van basisscholen. Hoe vaak komt dat voor? En wat zijn dat voor verkeerspunten?

Heb je zelf een goed idee voor een onderzoek dat je uit wil voeren met hulp van je publiek? Neem contact met ons op, we helpen je graag. Bekijk ook eens Mapgather, de tool die we gebruikten voor dit meldpunt. 

Live bij dertien omroepen: Meldpunt Onveilig Verkeer

Een onoverzichtelijke oversteekplaats, te hard rijdende auto’s of een gevaarlijk kruispunt: waar in jouw buurt is het gevaarlijk in het verkeer? Vandaag lanceerde LocalFocus samen met de regionale omroepen het Meldpunt Onveilig Verkeer.

Inmiddels staat de kaart bij alle dertien omroepen live (bekijk voor een meldpunt in jouw regio het overzicht onderaan) en stromen de reacties binnen. Een snelle telling leert dat er nu al zo’n drieduizend (!) gevaarlijke verkeerssituaties op de kaart staan, van een stoep vol bakfietsen in Amsterdam-Zuid tot een onoverzichtelijk kruispunt in het Gelderse Warnsveld waar vrijwel dagelijks botsingen zijn. Op die locaties kan ook gestemd worden, zodat aan het einde van de rit bekend wordt welk wegvak/kruispunt/fiets-,bos-, wandel-, jaag-, zebra- of olifantenpad het onveiligst gevonden wordt.

Luister hier de reportage van Omroep Gelderland over het gevaarlijke kruispunt: “Ik hoor veel botsingen”

Het meldpunt staat open tot en met Pasen, daarna zullen de omroepen hun conclusies trekken en met die resultaten eventueel naar de lokale politiek stappen. Tot die tijd verwachten we veel mooie reportages en artikelen over verkeersveiligheid in de regio.

Mapgather
We bouwden dit meldpunt met onze nieuwe tool, Mapgather. Daarmee kan iedereen input van gebruikers verzamelen op de kaart: van mooie sneeuwfoto’s tot afvaldumpingen. Met één klik op de kaart download je de goedgekeurde reacties van jouw publiek in een csv-bestand. Analyseer de data en visualiseer je nieuwe inzichten met de hulp van LocalFocus of andere visualisatietools. Uitproberen? De eerste kaart maak je gratis.

Waar kan ik een gevaarlijke verkeerssituatie melden?

We kunnen dit project mede uitvoeren dankzij een bijdrage van het Stimuleringsfonds van de Journalistiek. Heb je vragen over dit project? Mail mij dan

Zo maakten we de uitslagenvisualisaties voor de Provinciale Satenverkiezingen

De uitslagen-API, een tool voor web én tv en de verschillende visualisatievormen voor verkiezingsuitslagen: we hebben gelukkig al een paar keer kunnen oefenen. Toch is het altijd weer fijn om het eerste gekleurde vlakje automatisch op de kaart te zien verschijnen. Zoals vanouds ging die eer naar de Snelle Tellers op Schiermonnikoog (531 getelde stemmen in 1 uur en 22 minuten, ofwel gemiddeld zes stemmen per minuut). Skiermûntseach is overigens ook meteen  één van de acht gemeenten waar de PvdA de grootste werd.

De mobiele versie van de tool op de sites van de NOS, De Limburger en NU.nl

Even een waybackflashback. In 2015 maakten we al eens kennis met de Provinciale Statenverkiezingen, al was dat een stuk kleinschaliger dan nu. Onder andere NU.nl zette een aantal van onze graphics op een rijtje, maar dat was het wel zo’n beetje. Bij de jongste verkiezingen van 20 maart ging dat er anders aan toe. We ontwikkelden online-visualisaties voor 26 verschillende titels met ieder een eigen regiofocus en lik verf. Voor drie regionale omroepen, RTV Oost, Omroep Brabant en Fryslân, maakten we speciale Herman-de-Schermman-esque televisiegraphics voor tijdens de live-uitzending. Ook bouwden we een exportfunctie waarmee je (een deel van) de achterliggende cijfers kunt downloaden als Excelbestandje. Handig voor een snelle data-analyse, en NRC en de Volkskrant maakten daar nog op de avond zelf interactieve klikkaartjes mee.

Op de sites van deze media vind je de visualisaties terug

We hoefden het wiel niet helemaal opnieuw uit hoefden te vinden. Eerder coverden we namelijk de gemeenteraadsverkiezingen (2018), die voor de Tweede Kamer (2017), twee referenda (2018 en 2016) en de lokale verkiezingen in België (2018) al. Delen van het design konden we daarom hergebruiken, net zoals delen van de ‘achterkant’. Lekker circulair met code, dus.

Deze vijf schetsen dienden als basis voor de uiteindelijke webtool. 

Toch hebben we de ‘flow’ van de tool nog eens onder de loep gehouden. Want hoe navigeren mensen eigenlijk door zo’n visualisatie? Net zoals bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 hebben we gekozen voor een design met een grote zoekbalk (waarmee je, naast een klik op de kaart, de resultaten voor een specifieke provincie of gemeente kunt opzoeken) en tabjes om tussen de verschillende soorten uitslagen te switchen. Het design lijkt daarmee op die van een mobiele app, en is dan ook – sorry voor de cringeworthy modeterm – mobile first ontworpen.

Maar 26 verschillende eindgebruikers betekent ook 26 verschillen qua partijkleuren, taalgebruik, kaartuitsneden en invalshoeken. Titels moeten deze zaken zélf aan kunnen passen, vinden wij. Daarom koppelden we een spreadsheet aan de tool, waarmee gebruikers hem op 50 verschillende punten eenvoudig konden customizen. Zo vertaalde Omrop Fryslân de tool zelf naar het Frysk en selecteerde BN De Stem een kaartuitsnede van West-Brabant en delen van Zeeland.

Schetsen van de mobiele versie van de tool met een deel van de tekstjes die gebruikers aan konden passen

Eigen kleuren? Check. Eigen tekstjes? Check. Eigen kaartuitsnede? Check. Zijn we er dan? Hmmnee. We wilden de afnemers van de tool nog meer flexibiliteit geven. Want zodra de eerste uitslagen binnendruppelen is een gemeentekaart goed om de graphic mee te openen. Als later op de avond de provincies compleet zijn, is die kaartweergave handiger. Of wil je – met name in het geval regionale media – direct door naar de staafdiagram met de zetels in een bepaalde provincie. En voor de volgende ochtend: heeft de coalitie eigenlijk nog wel een meerderheid in de Eerste Kamer? Met een speciale wizard kunnen gebruikers zelf aangeven of ze met een bepaalde tab, gemeente of provincie willen beginnen. NRC maakte op manier voor hun liveblog losse graphics voor alle provincies en een aantal grote steden.

De wizard

Tot slot de vertaalslag van browser naar beeldbuis. Dat deden we bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 voor het eerst, al zat developer Erik destijds wel bij Omroep West in de schakelwagen om te zorgen dat de televisiegraphics juist op het huis-tuin-en-keukenscherm terecht kwamen. Nu niet meer. Voor drie omroepen maakten we een televisieversie van de webtool, die het zelfde werkt maar een andere zelfde look-and-feel  heeft. Onder andere Omroep Brabant gebruikte deze visuals tijdens de live-uitzending op een scherm (bekijk hier de bewegende beelden).

De televisieversie van de webtool op het scherm tijdens de live-uitzending van Brabant Kiest (Omroep Brabant)

Is daar een moeilijk touchscreen voor nodig? Of een zendwagen met snelle schakeltechnicus (en/of developer Erik)? Nee joh. We bouwden een simpele webinterface waar iemand in de studio op een computer of ipad per gemeente de graphics kon activeren. Eazy duz it!

In totaal zijn alle graphics gezamenlijk bijna 12 miljoen keer bekeken. Op hoogtepunt haalden deze visuals 30 duizend pageviews per minuut. De eindresultaten vind je onder andere hier:

Tien handige tips voor iedere beginnende datajournalist! (of cijfers nu wel of niet ‘zeg maar echt helemaal je ding’ zijn)

LocalFocus-numbercruncher Yordi gaf maandag 29 januari een workshop datajournalistiek in het kader van de ZZPeer Academy. Dit is een reeks journalistieke masterclasses speciaal voor ZZP’ers. Daar gaf hij tien handige tips voor iedere (beginnende) datajournalist. Van de woordkeuze bij verzoekjes tot methodologische missers.

Tip 1: Vraag – als je een verzoek indient bij een woordvoerder – nooit om ‘(onderliggende) data’
Dat klinkt eng, Cambridge-Analytica-esque en riekt naar privacyschending. Is natuurlijk helemaal niet zo, maar dat weten zij niet. Vraag om een tabel, spreadsheet, overzicht, lijst, of cijferreeks.

Tip 2: Bekijk altijd eerst de kolomtitels in je dataset: wat is wat?
Doe dit voordat je numbers gaat crunchen. Op basis van de kolomtitels kun je namelijk zien wat er in je dataset zit en ontdek je meteen welke vragen je ‘aan’ de dataset kunt stellen. Het maakt niet uit of je nou vijf of vijftigduizend rijen in je dataset hebt, de vragen blijven hetzelfde.

Tip 3: Probeer altijd drie  ‘soorten cijfers’ te verzamelen/te berekenen
Komen ze: zorg voor absolute aantallen, relatieve cijfers – bijvoorbeeld het aantal per duizend inwoners – en de procentuele ontwikkeling (nieuw-oud/oud*100. Haal je havo 4-economieskills weer even naar boven) Deze drie variabelen bieden je alle handvatten voor een compleet bericht.

Tip 4: Staat je tabel in een PDF-bestand? Huilon. But there’s an app for that!
Tik geen cijfers handmatig over, maar gebruik een tool als Tabula om supereenvoudig tabellen uit PDF’s te ‘scrapen’ en om te zetten in een CSV-bestand (dat je vervolgens kunt openen in Excel)

Tip 5: Ben je op zoek naar data, maar is er geen tabel voorhanden? Check of er iets gemeld wordt
Als iets ergens wordt gemeld, wordt deze info mogelijk ook ergens opgeslagen. Denk aan verkeersinformatiemeldingen of inspectierapporten.

Tip 6: Wil de bronhouder geen cijfers leveren? Kijk dan of die organisatie moet rapporteren
Veel organisaties moeten rapporteren aan een hoger orgaan, bijvoorbeeld een ministerie. Daar kun je de cijfers opvragen: gewoon met een mailtje of belletje, of via de wob.

Tip 7: Cijfers zijn relatief makkelijk te wobben. Probeer het eens!
Okay, het gaat lang niet altijd goed en sommige processen duren vreselijk lang. Maar de zwartste scenario’s – volledig zwartgelakte documenten – hebben we met LocalFocus nauwelijks meegemaakt. We gebruiken met LocalFocus tegenwoordig een ‘standaardwob’ die we qua opzet hergebruiken en qua inhoud aanpassen. Best wel effectief!

Tip 8: Dubbelcheck uitschieters
Is iets ‘too good to be true’? Die extreme stijging, of die heftige outlier, bijvoorbeeld? Check altijd eerst of er niet een suffe statistische oorzaak is zoals een methode- of definitiewijziging. Bel dit desnoods even na. Je wilt immers niet dat je knaller van een nieuwskop onderuit gehaald wordt door een methodologische misvatting.

Tip 9: Ga tussentijds visualiseren!
Zet je cijfers ook voordat je gaat publiceren om in staafjes, bollen, lijnen, kleuren en vlakken. Dit helpt je om snel antwoorden te vinden op de vragen die je ‘aan’ je dataset hebt gesteld. Gebruikt visualisaties dus als analysetool.

Tip 10: sharing = caring
Je hoeft niet alle facetten van ddj even goed te beheersen (ik kan bijvoorbeeld voor geen meter programmeren). Als je maar wél weet wat de mogelijkheden zijn: there’s always a nerd nearby!

Heb jij zelf nog handige datadingentips? Stuur dan een mailtje naar yordi@localfocus.nl