We hebben een nieuwe kaartenbouwer! Dit zijn de belangrijkste (en tofste) wijzigingen.

Van registraties van rivierkreeften tot het meest geschonken biermerk en van de drukte op NS-stations tot de meest innovatieve gemeenten: we zijn echte map geeks en zoeken constant naar interessante gegevens die we op de kaart kunnen zetten. Maar elke dataset is anders, en vraagt dus ook om een ander soort kaart. Met de nieuwe kaartmodule in LocalFocus heb je alle kaartvormen binnen handbereik. Of je nu voor vlakken, bollen, iconen, lijnen of een combinatie van al die types wil gaan.

Alle verbeteringen van de kaartmodule op een rij:

  • Eén module voor alle kaarten
  • Bewerk je tabel rechtstreeks in LocalFocus
  • Duidelijkere interface
  • 1.500 gebiedsindelingen om uit te kiezen
  • Geïntegreerde geocoder

Wat hebben jullie zoal veranderd?

Voorheen moest je bij het uploaden van een dataset een keuze maken. Je kon kiezen voor een visualisatie-onderwerp, met onder andere een grafiek en een vlakkenkaart met automatische indeling. En je kon ook kiezen voor een nieuwskaart-onderwerp, waar je naar eigen inzicht allerlei punten, lijnen en andere vormen op kon zetten. Die verplichte keuze vinden wij inmiddels onnodig complex. Daarom komt er één grafiekmodule – voor al uw betere lijn-, staaf-, puntenwolk-, en taartwerk. Met daarnaast één kaartenbouwer voor alle kaarttypes.

Screen Shot 2019-09-30 at 4.08.40 PM
Je kunt de nieuwe versie van de Nieuwskaart nu al proberen!

Vertel, wat kan ik met die kaartenbouwer?

Heel veel kanten op. Je kunt losse elementen tekenen en elementen ophalen uit een tabel. Met name die laatste feature hebben we grondig herzien. Een dataset voeg je nog steeds toe door ‘m te kopiëren en plakken vanuit je spreadheetprogramma of te koppelen met Google Sheets. Alleen het editen gaat anders dan je gewend bent: de dataset zie je in LocalFocus namelijk óók als een spreadsheet.

newsmapblog-features
Links de opties voor ‘vrij tekenen’, rechts de mogelijkheden o.b.v. een dataset

Een soort Excel-meets-LocalFocus dus?

Soort van, ja. Voor iedere kolom kun je aangeven of er iets mee moet gebeuren. Of de inhoud van die kolom bijvoorbeeld de kleuren van de gebieden bepaalt. Of dat er een zoekscherm of uitklapmenu gemaakt moet worden. De inhoud van de cellen kun je in de tabelweergave meteen aanpassen, waardoor wijzigingen direct doorgevoerd worden op de kaart. Ook geeft het platform eventuele fouten in de tabel aan. Dit laatste komt vooral voor als een locatie in de spreadsheet niet gekoppeld kan worden, bijvoorbeeld omdat er een typo in de tekst staat.

Screen Shot 2019-10-01 at 10.49.45 AM
De tabel-editor

Voor het overzicht: links op het scherm zie je altijd de verschillende kaartlagen die je gebruikt hebt. In de tabelweergave – klik op ‘uit tabel’ – pas je ze aan. Rechts zie je de uiteindelijke kaart. Zo verlies je nooit touch met je dataset!

Screen Shot 2019-10-01 at 10.47.19 AM

Best wel een flinke verandering. Wat is nog meer nieuw?

Als je één van de opties kiest, bijvoorbeeld een vlakkenkaart met cijfers, selecteer je eerst de gebiedsindeling die je gebruikt. We hebben al 1.500 (!) verschillende administratieve indelingen voor je klaargemaakt. Van de Nederlandse provincies, gemeenten, wijken en postcodegebieden, tot de provincies van Pakistan en de staten van de VS: ze zitten er allemaal in. Vervolgens plak je jouw dataset in de tabel en kun je gaan de vlakken gaan stylen. Een bijkomend voordeel is dat je nu ook zonder Excel of Google Spreadsheets een kaart kunt maken.

Zonder spreadsheet? Dus metéén in LocalFocus?

Exactemundo. Nadat je een gebiedsindeling hebt gekozen, komen de regio’s automatisch in een lege tabel te staan. In die tabel kun je vrij typen, en achter de naam van de regio cijfers of categorieën invullen. Geef vervolgens aan dat je op de nieuw gemaakte kolom wilt stijlen, en voilà! In onderstaande video maak ik in 45 seconden from scratch zo’n kaart.

Nog meer handige snufjes?

Het keuzemenu waarmee je in één keer regio’s binnen een bepaalde grotere regio kunt selecteren (bijvoorbeeld gemeenten binnen een provincie, of landen binnen een werelddeel). Het selectievakje waarmee je de basiskaart uit kunt schakelen en zo een witte achtergrond krijgt. Of de tooltip-editor die nu hetzelfde werkt als die voor de pop-up, om er maar een aantal te noemen. Maar ik denk vooral dat de ingebouwde geocoder je veel in veel gevallen blij gaat maken!

Jullie hadden toch al een geocoder?

Klopt. En die blijft ook gewoon draaien. Vooral bij lange lijsten met adressen is de ‘losse’ geocoder erg geschikt. Maar als je een korter lijstje met adressen hebt waarvoor je de lengte- en breedtegraden wilt berekenen, is dat gekopieer en geplak onnodig. Daarom kun je dit met één vinkje in de tabelweergave binnen LocalFocus doen.

Je kunt vanaf nu aan de slag met de nieuwe kaartmodule. Kies als je een nieuw onderwerp aanmaakt voor de optie ‘Probeer de nieuwe testversie van Nieuwskaart’ en you’re good to go! Je kunt de oude Nieuwskaart én de oude kaartfunctie binnen het grafiekdeel van het platform voorlopig ook nog blijven gebruiken, maar deze worden op den duur vervangen voor deze kaartenbouwer. Heb je tips, tricks of bugs? Stuur dan een mailtje naar yordi@localfocus.nl. Nieuw bij LocalFocus? Maak hier gratis een account aan.

Op zoek naar ‘gore grond’ in 41 regio’s: hoe pak je dat aan?

Hoe vind je ondergrondse vervuiling die met het blote oog niet te zien is? En bovendien ook nog op verschillende plekken en op verschillende manieren bijgehouden wordt? Door middel van een online speurtocht langs 41 overheidssites, tientallen informatieverzoeken en talloze bronnen hebben we samen met onderzoekssite Follow The Money de ‘gore grond’ in Nederland in kaart gebracht. 

Deze zogeheten ‘spoedlocaties’ zijn zo vervuild dat ze gevaarlijk kunnen zijn voor mensen of de natuur, of omdat ze bijvoorbeeld via het grondwater schadelijke stoffen kunnen verspreiden. Het is dan ook vrij essentieel om te weten of er zo’n locatie bij jou in de buurt ligt. Toch is daar in veel gevallen niet zo makkelijk achter te komen. Lang niet iedere gemeente of provincie publiceert namelijk een lijst of kaart met vervuilde locaties. En dat terwijl deze overheden nota bene wettelijk verplicht zijn om duidelijk te communiceren over de plekken die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid. Genoeg reden voor LocalFocus en FTM om deze plekken wél op de kaart te zetten. Uiteindelijk vonden wij ruim vierhonderd locaties waar volgens de laatste informatie nog sprake is van een risico. Daarvan vormen er 55 een gevaar voor mensen.

Puzzelstukjes
Met een team van vier journalisten hebben we de websites van de 41 betrokken regionale overheden afgespeurd naar gegevens over ‘gore grond’. Met al die losse puzzelstukjes wilden we vervolgens een landsdekkend overzicht van spoedlocaties maken. Maar staat er wel een lijst online? Een kaart? Iets? We ontdekten dat slechts tien van de 41 organen een openbaar en up-to-date overzicht op hun site hebben staan. De overige partijen hebben we per mail of telefoon nogmaals gevraagd deze informatie te delen. Dat ging in sommige gevallen vrij rap – de gemeenten Groningen, Breda en Venlo stuurden de lijst na één dag op  – terwijl de gemeente Den Haag ruim drie maanden op zich liet wachten. Alleen Tilburg leverde helemaal geen gegevens. 

Van iedere partij hebben we geteld hoeveel dagen het duurde tot we een reactie kregen. De ene gemeente of provincie komt beter uit de verf dan de andere: de wachttijd varieert van nul tot wel 105 dagen.

Uiteindelijk wisten we bij veertig organen evenzoveel adressenlijsten los te peuteren. Maar om deze stukjes tot een smooth puzzel samen te doen smelten waren nog wel wat stappen nodig. We kregen weliswaar een aantal fraaie Excelsheets, maar ook screenshots, pdf’s, lijstjes in e-mails, Wordbestanden en screenshots van Wordebestanden als afbeeldingen in mails. Bloed, scrapes en tranen, maar wel met resultaat. Dit ontdekten we:

  • Meer dan vierhonderd ernstig vervuilde plekken in Nederland vormen nog altijd een risico,  waarvan 55 locaties volgens de laatste informatie voor mensen gevaarlijk zijn.
  • Eigenlijk zou dat risico volgend jaar ingedamd moeten zijn, maar dat gaat in ieder geval voor een deel niet lukken. Rijkswaterstaat denkt dat 170 locaties ook na die tijd nog niet opgeruimd zijn en dat daar flink wat extra kosten mee gepaard gaan.
  • Gemeenten en provincies hebben afgesproken om duidelijk over deze risicoplekken te communiceren, maar bij slechts een kwart van de 41 verantwoordelijke regio’s konden wij een up-to-date overzicht (van 2018 of later) online vinden.
  • Bovendien konden we bij 273 gevallen van ernstig vervuilde grond aan de hand van de verstrekte informatie niet bepalen of het risico inmiddels weggenomen is of niet.

Hier lees je het artikel dat we samen met Follow The Money schreven. Via onze Nieuwsdienst konden ook andere media met deze gegevens aan de slag. Onder andere NH Nieuws en Omroep Brabant schreven over de situatie in hun regio.

Coming soon: Nieuwe kaartmodule LocalFocus

Een upgrade. Een makeover. De noodzakelijke plastische chirurgie misschien? Hoe je het ook wil noemen, we zijn de kaartfunctie in het platform grondig aan het herzien. En vooral; grondig aan het verbeteren. Alles komt binnenkort namelijk samen op één plek. Of je nu iconen, bollen, lijnen of vlakken op de kaart wil laten zien. Of al die dingen tegelijk. Dit kan je binnen een paar weken van ons verwachten:

  1. Van twee kaartmodules naar één

Bij het uploaden van een dataset moet je nu nog verplicht een keuze maken: ga je voor een ‘visualisatie’ – een grafiek of vlakkenkaart volgens een administratieve indeling, bijvoorbeeld gemeenten – of voor een ‘nieuwskaart’, waar je vrij allerlei punten, lijnen en andere (geografische) vormen op kunt zetten? Deze tweedeling is ooit ontstaan omdat we steeds meer features hebben toegevoegd aan het platform. Dit leek ons een aantal jaar geleden vast best logisch, maar nu voelt het vooral verwarrend. Waarom zou je op twee verschillende plekken een kaart kunnen maken? 

We gaan daarom terug naar één grafiekbouwer – voor al uw betere lijn-,staaf-, puntenwolk-, en taartwerk – en één kaartenbouwer. De nieuwe kaartfunctie is een combinatie van de vlakkenkaart uit de visualisatiemodule en de nieuwskaart, waarmee je bijvoorbeeld punten op de kaart kan zetten of een route uit kan tekenen. 

Boven: Bij nader inzien toch wat onlogisch, twee modules om een kaart te maken

2. Veel meer vrijheid

Die combinatie geeft een hoop vrijheid. Zo hoef je van te voren niet na te denken wat voor soort kaart je wil maken, want alle gave geografische gereedschappen heb je binnen handbereik. Je combineert eenvoudig een puntenkaart op specifieke locaties met een vlakkenkaart van alle gemeenten. Te veel punten dicht bij elkaar? LocalFocus clustert ze voor je. Daardoor is ook een volle kaart nog bijzonder snel. Nog wat losse tekst als duiding erbij? Prima. Lijnen en vlakken tekenen? No problemo. De basemap uitzetten omdat de geografische ligging er toch niet toe doet? Even een vinkje uitzetten. 

Onder: Je hebt alle gave geografische gereedschappen binnen handbereik

  1. Werken met (geo)data zoals je gewend bent

Soms ‘teken’ je gewoon op de kaart, maar vaker zal je een dataset om willen zetten naar een kaart. Waar we in de twee kaartmodules voorheen met check boxes, menu’s, knoppen, blokken en knoppen in blokken in menu’s werkten, gaan we terug naar de basis: een spreadsheet. We hebben een interface zoals je kent van Excel of Google Spreadsheets nagebouwd. Daarin plak je simpelweg je tabel met cijfers per land of regio. LocalFocus zoekt vervolgens de juiste vorm op de kaart er bij. Tot slot geef je per kolom aan wat er mee moet gebeuren: een zoekbalk op de kolom met locaties, een kleur op de kolom met categorieën, een dropdown op een kolom met filters bijvoorbeeld. Iets aanpassen? Een niet gekoppelde locatie fixen? Dat doe je gewoon in de betreffende cel, zodat je altijd het overzicht houdt. Wysiwyg!

Boven: plak je simpelweg je tabel met cijfers per land of regio in onze eigen Excel-module en geef per kolom aan wat er moet gebeuren

4. Alle administratieve indelingen binnen handbereik

Voor een land dat qua oppervlakte op de 133e plaats staat, zijn we erg goed in het bedenken van veel verschillende administratieve indelingen. Van arbeidsmarktregio’s tot zorgkantoorregio’s: ieder gebied z’n eigen grens. Eerder maakte je met de visualisatiemodule wél allerlei kaarten met gebiedsindelingen in Nederland en (een paar in) België, maar niet met die van andere landen. 

Met de nieuwe kaartfunctie heb je alles binnen handbereik. Niet alleen meer indelingen binnen Nederland (wijk-, buurt- en postcodegebieden, ‘intergemeentelijke sociale diensten’ – oh jazeker), maar ook provincies van alle landen. LocalFocus zoekt automatisch het juiste ‘puzzelstukje’ bij een gebied en zet ze op de kaart.

5. Geocoden binnen het platform

Als je met data werkt die over een specifieke locatie gaat, bijvoorbeeld een adres, heb je lengte- en breedtegraden nodig om aan te geven waar op de kaart een icoon moet komen. Je gebruikte waarschijnlijk onze geocoder om een adres (of misschien wel duizend adressen) om te zetten in latitudes en longitudes: het is een snel en gebruikersvriendelijk tooltje, maar wel weer een nieuwe tab in je browser met foutgevoelig gekopieer en geplak als gevolg. Daarom hebben we een geocoder in het platform ingebouwd. Geef in de eerder besproken spreadsheetview in het platform aan welke kolom de locaties (een adres) bevat , en de geocoder gaat meteen aan de slag. Zo heb je instant de lengte- en breedtegraden in je spreadsheet en op de kaart staan. Handig!

“All-election-everything” op zondag

Afgelopen zondag draaiden de verkiezingsdashboards van LocalFocus op volle toeren bij ongeveer 20 mediatitels in België en 10 in Nederland.

België

“Een van de meest complexe politieke systemen ter wereld.” Zo omschreef NRC de Belgische staatsinrichting vorige maand nog. Aan ons de taak om in het kader van de Belgische verkiezingen uitslagenvisualisaties voor twintig Vlaamse en Waalse titels te bouwen.

De dashboards werden geplaatst op de voorpagina’s van o.a. De Standaard, Het Laatste Nieuws, Le Soir en Het Nieuwsblad. Resultaat: de dashboards zijn in totaal 50 miljoen keer bekeken, met pieken van 100.000 weergaven per minuut.

Ook voor televisie leverden we tools waarmee ATV, TVL, ROBTV en TV Oost in hun live-uitzendingen de uitslagen presenteerden.

Boven: Dashboards op voorpagina’s van Belgische titels

Boven: Tool voor het presenteren van uitslagen live in de uitzendingen

Nederland
In Nederland stemden we voor de Europese Verkiezingen. De uitslagen-tools vond je op zondag o.a. bij de NOS, NU.nl, De Limburger en Persgroeptitels als het AD en de Volkskrant.

Boven: Dashboards op voorpagina’s van Nederlandse titels

Meldpunt Onveilig Verkeer gesloten: dit ontdekten we

Ruim zestienduizend meldingen en 77 duizend stemmen: met het Meldpunt Onveilig Verkeer hebben we, samen met de dertien regionale omroepen, een schat aan data over onveilige verkeerssituaties verzameld. Vanaf vandaag presenteren de omroepen de belangrijkste inzichten over het verkeer in hun regio.

Dit zijn de belangrijkste landelijke inzichten die LocalFocus door haar analyse verkreeg: 

  • Meer dan de helft van alle gevaarlijke verkeerssituaties zijn volgens de melder vooral gevaarlijk voor fietsers (50,8 procent).
  • Automobilisten staan op nummer twee, bij 22 procent van de meldingen zou de situatie vooral voor hen gevaarlijk zijn.
  • Wandelaars volgen op de voet met 21 procent van de situaties waarbij vooral zij als verkeersdeelnemer gevaar zouden lopen.
  • We vroegen melders ook aan te geven wat voor gevaar of gevaren er speelden. Zij konden hier meerdere antwoorden geven. Bij veruit de meeste meldingen spelen te hard rijdende auto’s een rol (44 procent).
  • Ook gevaarlijke kruispunten lijken veel voor te komen: bij 37 procent van de meldingen zou hier sprake van zijn.
  • Bij een op de vijf gevaarlijke verkeerssituaties speelt een gedeelde weg (waar fietsers bijvoorbeeld geen apart fietspad hebben maar samen met auto’s op de weg rijden) een rol.

Vanaf de lancering op 8 april tot nu toe zijn er maar liefst 73 publicaties verschenen, en dan hebben we vast nog wat mooie publicaties gemist. De kaart is in totaal ruim acht miljoen (!) keer bekeken.

Blije gemeente
Nog belangrijker dan die aandacht is het vervolg dat er aan deze informatie over gevaarlijke verkeerssituaties wordt gegeven. De eerste signalen stemmen gunstig: zo hebben de vele meldingen over gevaarlijke verkeerssituaties voor fietsers de aandacht van Gedeputeerde Dennis Straat van de provincie Utrecht
en is de gemeente Alkmaar – waar van heel Noord-Holland de meeste meldingen binnenkwamen – ronduit blij met het meldpunt. Ze zijn namelijk bezig met opstellen van een nieuw verkeersveiligheidsplan waarin ook de subjectieve veiligheid (hoe veilig voelen mensen zich?) wordt meegenomen. Daarbij kunnen ze de resultaten van het Meldpunt Onveilig Verkeer goed gebruiken, verklaren ze aan NH Nieuws.

Is het nu dan afgerond en afgelopen? Wat ons betreft niet. Met deze resultaten in de hand stappen een aantal omroepen naar wethouders en gedeputeerden, die vervolgens weer met de waardevolle informatie aan de slag kunnen om hun gebied veiliger te maken. Bovendien zijn er nog mooie vervolgverhalen te maken – hoe staat het bijvoorbeeld over een jaar met de gevaarlijkste situaties? Is de situatie verbeterd? Ook brengen we morgen naar buiten hoe het zit met gevaarlijke verkeerssituaties in de buurt van basisscholen. Hoe vaak komt dat voor? En wat zijn dat voor verkeerspunten?

Heb je zelf een goed idee voor een onderzoek dat je uit wil voeren met hulp van je publiek? Neem contact met ons op, we helpen je graag. Bekijk ook eens Mapgather, de tool die we gebruikten voor dit meldpunt. 

How we crowdsourced a ton of data concerning dangerous traffic situations

Over 16 thousand reports and 77 thousand votes: working with 13 regional broadcasters, we collected a ton of information on unsafe traffic situations. In this post you’ll find out how our Unsafe Traffic Reporting Map resulted in this valuable dataset.

First, we’ll let you in on our most important insights on a national scale:

  • Over half of all dangerous traffic situations in the Netherlands are most unsafe for bikers, so say users of our Unsafe Traffic Reporting Map
  • After bikers, people driving cars seem to be most vulnerable: 22 percent of all named unsafe traffic situations are reportedly dangerous for motorists
  • Pedestrians conclude this ‘top three’, closely following motorists: according to our civilian reporters, they are in danger at 21 percent of all unsafe traffic spots
  • We also asked our users to tell us what sort of unsafe situation(s) there were at the reported road. By far, most of all traffic situations concerned speeding by motorists (44 percent)
  • Dangerous crossings are also quite common: 37 percent of all reported spots concern a crossing that’s considered unsafe by users
  • One in five unsafe traffic situations concerned a so called ‘shared road’, for example a road used by cars where there is no separate biking path

Using our new tool Mapgather, we created 13 separate crowdsource maps that were published by the regional broadcasters that cover the Netherlands. They made sure their audience knew about and participated in this research, by reporting unsafe traffic situations and answering questions about those roads. Within three weeks, over 16 thousand traffic points were collected. We analysed the data, revealing both important insights on a regional level and on a national scale.

Happy municipalities
This research resulted in a least 73 publications, the map showing all reports was viewed eight million times!

Even more important than all these numbers to us is the way these reports have been followed up by provinces, municipalities and other involved parties. For example, the many reports on unsafe traffic situations for bikers attracted the attention of representative Dennis Straat of the province of Utrecht. The city of Alkmaar says they are ‘very happy’ we started this reporting point. This municipality, that infamously counts the most reported unsafe traffic situations in the province of Noord-Holland, is now working on a new traffic safety plan. That plan will also include ‘subjective safety’ (do people feel safe in traffic?), for which they are able to use the data of our Unsafe Traffic Reporting Point.

With these results in hand, regional media are now reaching out to representatives in their district. Also, third parties concerned with traffic safety have requested access to the data. A couple of municipalities promised to tackle some of the problems at the reported roads. Of course, ‘our’ regional broadcasters will follow up on that. To be continued.

Click here to check out Mapgather and create your first crowd source map for free ( https://www.mapgather.com/en/

Live bij dertien omroepen: Meldpunt Onveilig Verkeer

Een onoverzichtelijke oversteekplaats, te hard rijdende auto’s of een gevaarlijk kruispunt: waar in jouw buurt is het gevaarlijk in het verkeer? Vandaag lanceerde LocalFocus samen met de regionale omroepen het Meldpunt Onveilig Verkeer.

Inmiddels staat de kaart bij alle dertien omroepen live (bekijk voor een meldpunt in jouw regio het overzicht onderaan) en stromen de reacties binnen. Een snelle telling leert dat er nu al zo’n drieduizend (!) gevaarlijke verkeerssituaties op de kaart staan, van een stoep vol bakfietsen in Amsterdam-Zuid tot een onoverzichtelijk kruispunt in het Gelderse Warnsveld waar vrijwel dagelijks botsingen zijn. Op die locaties kan ook gestemd worden, zodat aan het einde van de rit bekend wordt welk wegvak/kruispunt/fiets-,bos-, wandel-, jaag-, zebra- of olifantenpad het onveiligst gevonden wordt.

Luister hier de reportage van Omroep Gelderland over het gevaarlijke kruispunt: “Ik hoor veel botsingen”

Het meldpunt staat open tot en met Pasen, daarna zullen de omroepen hun conclusies trekken en met die resultaten eventueel naar de lokale politiek stappen. Tot die tijd verwachten we veel mooie reportages en artikelen over verkeersveiligheid in de regio.

Mapgather
We bouwden dit meldpunt met onze nieuwe tool, Mapgather. Daarmee kan iedereen input van gebruikers verzamelen op de kaart: van mooie sneeuwfoto’s tot afvaldumpingen. Met één klik op de kaart download je de goedgekeurde reacties van jouw publiek in een csv-bestand. Analyseer de data en visualiseer je nieuwe inzichten met de hulp van LocalFocus of andere visualisatietools. Uitproberen? De eerste kaart maak je gratis.

Waar kan ik een gevaarlijke verkeerssituatie melden?

We kunnen dit project mede uitvoeren dankzij een bijdrage van het Stimuleringsfonds van de Journalistiek. Heb je vragen over dit project? Mail mij dan

Zo maakten we de uitslagenvisualisaties voor de Provinciale Satenverkiezingen

De uitslagen-API, een tool voor web én tv en de verschillende visualisatievormen voor verkiezingsuitslagen: we hebben gelukkig al een paar keer kunnen oefenen. Toch is het altijd weer fijn om het eerste gekleurde vlakje automatisch op de kaart te zien verschijnen. Zoals vanouds ging die eer naar de Snelle Tellers op Schiermonnikoog (531 getelde stemmen in 1 uur en 22 minuten, ofwel gemiddeld zes stemmen per minuut). Skiermûntseach is overigens ook meteen  één van de acht gemeenten waar de PvdA de grootste werd.

De mobiele versie van de tool op de sites van de NOS, De Limburger en NU.nl

Even een waybackflashback. In 2015 maakten we al eens kennis met de Provinciale Statenverkiezingen, al was dat een stuk kleinschaliger dan nu. Onder andere NU.nl zette een aantal van onze graphics op een rijtje, maar dat was het wel zo’n beetje. Bij de jongste verkiezingen van 20 maart ging dat er anders aan toe. We ontwikkelden online-visualisaties voor 26 verschillende titels met ieder een eigen regiofocus en lik verf. Voor drie regionale omroepen, RTV Oost, Omroep Brabant en Fryslân, maakten we speciale Herman-de-Schermman-esque televisiegraphics voor tijdens de live-uitzending. Ook bouwden we een exportfunctie waarmee je (een deel van) de achterliggende cijfers kunt downloaden als Excelbestandje. Handig voor een snelle data-analyse, en NRC en de Volkskrant maakten daar nog op de avond zelf interactieve klikkaartjes mee.

Op de sites van deze media vind je de visualisaties terug

We hoefden het wiel niet helemaal opnieuw uit hoefden te vinden. Eerder coverden we namelijk de gemeenteraadsverkiezingen (2018), die voor de Tweede Kamer (2017), twee referenda (2018 en 2016) en de lokale verkiezingen in België (2018) al. Delen van het design konden we daarom hergebruiken, net zoals delen van de ‘achterkant’. Lekker circulair met code, dus.

Deze vijf schetsen dienden als basis voor de uiteindelijke webtool. 

Toch hebben we de ‘flow’ van de tool nog eens onder de loep gehouden. Want hoe navigeren mensen eigenlijk door zo’n visualisatie? Net zoals bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 hebben we gekozen voor een design met een grote zoekbalk (waarmee je, naast een klik op de kaart, de resultaten voor een specifieke provincie of gemeente kunt opzoeken) en tabjes om tussen de verschillende soorten uitslagen te switchen. Het design lijkt daarmee op die van een mobiele app, en is dan ook – sorry voor de cringeworthy modeterm – mobile first ontworpen.

Maar 26 verschillende eindgebruikers betekent ook 26 verschillen qua partijkleuren, taalgebruik, kaartuitsneden en invalshoeken. Titels moeten deze zaken zélf aan kunnen passen, vinden wij. Daarom koppelden we een spreadsheet aan de tool, waarmee gebruikers hem op 50 verschillende punten eenvoudig konden customizen. Zo vertaalde Omrop Fryslân de tool zelf naar het Frysk en selecteerde BN De Stem een kaartuitsnede van West-Brabant en delen van Zeeland.

Schetsen van de mobiele versie van de tool met een deel van de tekstjes die gebruikers aan konden passen

Eigen kleuren? Check. Eigen tekstjes? Check. Eigen kaartuitsnede? Check. Zijn we er dan? Hmmnee. We wilden de afnemers van de tool nog meer flexibiliteit geven. Want zodra de eerste uitslagen binnendruppelen is een gemeentekaart goed om de graphic mee te openen. Als later op de avond de provincies compleet zijn, is die kaartweergave handiger. Of wil je – met name in het geval regionale media – direct door naar de staafdiagram met de zetels in een bepaalde provincie. En voor de volgende ochtend: heeft de coalitie eigenlijk nog wel een meerderheid in de Eerste Kamer? Met een speciale wizard kunnen gebruikers zelf aangeven of ze met een bepaalde tab, gemeente of provincie willen beginnen. NRC maakte op manier voor hun liveblog losse graphics voor alle provincies en een aantal grote steden.

De wizard

Tot slot de vertaalslag van browser naar beeldbuis. Dat deden we bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 voor het eerst, al zat developer Erik destijds wel bij Omroep West in de schakelwagen om te zorgen dat de televisiegraphics juist op het huis-tuin-en-keukenscherm terecht kwamen. Nu niet meer. Voor drie omroepen maakten we een televisieversie van de webtool, die het zelfde werkt maar een andere zelfde look-and-feel  heeft. Onder andere Omroep Brabant gebruikte deze visuals tijdens de live-uitzending op een scherm (bekijk hier de bewegende beelden).

De televisieversie van de webtool op het scherm tijdens de live-uitzending van Brabant Kiest (Omroep Brabant)

Is daar een moeilijk touchscreen voor nodig? Of een zendwagen met snelle schakeltechnicus (en/of developer Erik)? Nee joh. We bouwden een simpele webinterface waar iemand in de studio op een computer of ipad per gemeente de graphics kon activeren. Eazy duz it!

In totaal zijn alle graphics gezamenlijk bijna 12 miljoen keer bekeken. Op hoogtepunt haalden deze visuals 30 duizend pageviews per minuut. De eindresultaten vind je onder andere hier:

Tien handige tips voor iedere beginnende datajournalist! (of cijfers nu wel of niet ‘zeg maar echt helemaal je ding’ zijn)

LocalFocus-numbercruncher Yordi gaf maandag 29 januari een workshop datajournalistiek in het kader van de ZZPeer Academy. Dit is een reeks journalistieke masterclasses speciaal voor ZZP’ers. Daar gaf hij tien handige tips voor iedere (beginnende) datajournalist. Van de woordkeuze bij verzoekjes tot methodologische missers.

Tip 1: Vraag – als je een verzoek indient bij een woordvoerder – nooit om ‘(onderliggende) data’
Dat klinkt eng, Cambridge-Analytica-esque en riekt naar privacyschending. Is natuurlijk helemaal niet zo, maar dat weten zij niet. Vraag om een tabel, spreadsheet, overzicht, lijst, of cijferreeks.

Tip 2: Bekijk altijd eerst de kolomtitels in je dataset: wat is wat?
Doe dit voordat je numbers gaat crunchen. Op basis van de kolomtitels kun je namelijk zien wat er in je dataset zit en ontdek je meteen welke vragen je ‘aan’ de dataset kunt stellen. Het maakt niet uit of je nou vijf of vijftigduizend rijen in je dataset hebt, de vragen blijven hetzelfde.

Tip 3: Probeer altijd drie  ‘soorten cijfers’ te verzamelen/te berekenen
Komen ze: zorg voor absolute aantallen, relatieve cijfers – bijvoorbeeld het aantal per duizend inwoners – en de procentuele ontwikkeling (nieuw-oud/oud*100. Haal je havo 4-economieskills weer even naar boven) Deze drie variabelen bieden je alle handvatten voor een compleet bericht.

Tip 4: Staat je tabel in een PDF-bestand? Huilon. But there’s an app for that!
Tik geen cijfers handmatig over, maar gebruik een tool als Tabula om supereenvoudig tabellen uit PDF’s te ‘scrapen’ en om te zetten in een CSV-bestand (dat je vervolgens kunt openen in Excel)

Tip 5: Ben je op zoek naar data, maar is er geen tabel voorhanden? Check of er iets gemeld wordt
Als iets ergens wordt gemeld, wordt deze info mogelijk ook ergens opgeslagen. Denk aan verkeersinformatiemeldingen of inspectierapporten.

Tip 6: Wil de bronhouder geen cijfers leveren? Kijk dan of die organisatie moet rapporteren
Veel organisaties moeten rapporteren aan een hoger orgaan, bijvoorbeeld een ministerie. Daar kun je de cijfers opvragen: gewoon met een mailtje of belletje, of via de wob.

Tip 7: Cijfers zijn relatief makkelijk te wobben. Probeer het eens!
Okay, het gaat lang niet altijd goed en sommige processen duren vreselijk lang. Maar de zwartste scenario’s – volledig zwartgelakte documenten – hebben we met LocalFocus nauwelijks meegemaakt. We gebruiken met LocalFocus tegenwoordig een ‘standaardwob’ die we qua opzet hergebruiken en qua inhoud aanpassen. Best wel effectief!

Tip 8: Dubbelcheck uitschieters
Is iets ‘too good to be true’? Die extreme stijging, of die heftige outlier, bijvoorbeeld? Check altijd eerst of er niet een suffe statistische oorzaak is zoals een methode- of definitiewijziging. Bel dit desnoods even na. Je wilt immers niet dat je knaller van een nieuwskop onderuit gehaald wordt door een methodologische misvatting.

Tip 9: Ga tussentijds visualiseren!
Zet je cijfers ook voordat je gaat publiceren om in staafjes, bollen, lijnen, kleuren en vlakken. Dit helpt je om snel antwoorden te vinden op de vragen die je ‘aan’ je dataset hebt gesteld. Gebruikt visualisaties dus als analysetool.

Tip 10: sharing = caring
Je hoeft niet alle facetten van ddj even goed te beheersen (ik kan bijvoorbeeld voor geen meter programmeren). Als je maar wél weet wat de mogelijkheden zijn: there’s always a nerd nearby!

Heb jij zelf nog handige datadingentips? Stuur dan een mailtje naar yordi@localfocus.nl