Zes lessen uit tien verkiezingvisualisaties in acht jaar tijd

Dit jaar draaien de uitslagengraphics die we maakten voor de Tweede Kamerverkiezingen bij onder andere NOS, NU.nl, NRC, 1Limburg, Omroep Brabant en De Stentor.  Op verkiezingswoensdag werden de graphics gezamenlijk 3,5 miljoen keer bekeken. Op donderdag tikten we zelfs de 20 miljoen pageviews aan!  Het eindproduct is dus overal te zien. Deze blogpost geeft je een kijkje in de keuken. Dit is wat er gebeurt aan de achterkant van de tool.

————————-

Het is kwart over tien ’s avonds en LocalFocus-programmeur Erik zit met zijn laptop op schoot tussen de televisietechnici in een schakelwagen. De kar staat pal naast het Haagse stadhuis, dat Omroep West heeft uitgekozen als decor van de gemeenteraadsverkiezingen van 2014. Langzaam maar zeker druppelen via het ANP de eerste verkiezingsuitslagen binnen. Het persbureau heeft en soort ‘doorgeefluik’ van data gemaakt waar bedrijven zoals wij gebruik van kunnen maken.

De cijfers die Erik aan de achterkant van het systeem binnen ziet komen moeten automatisch omgevormd worden in staafjes. Spannend; het is de eerste keer dat we dit doen en de graphics staan zowel op de site van de omroep als op een scherm voor de live televisie-uitzending. Refresh. Uit de onderkant van het scherm beginnen roze en blauwe balkjes te groeien: de percentages per partij stromen binnen. Refresh. Nieuwe uitslagen. Refresh. Nog meer gemeenten. Refresh. De presentator tikt a la Herman-de-Schermman op zijn display, de schakeltechnicus naast Erik schakelt over naar een andere gemeente waarvan de cijfers binnen zijn. Dat het helemaal geen volautomatisch touchscreen is maakt niet uit, het doel is bereikt.


De uitslagentool in 2014

De kans is groot dat je in de afgelopen jaren met onze verkiezingsvisuals in aanraking bent gekomen. Tot nu toe toverden we de uitslagen van twee gemeenteraadsverkiezingen (2014 en 2018), twee Provinciale Statenverkiezingen (2015 en 2019), twee referenda (2016, 2018), de Europese stembusgang en een uitstapje naar België (beiden 2019) om in kaarten, lijnen, staven en bollen. De Tweede Kamerverkiezing van dit jaar is de tweede nationale verkiezing (na 2017), en de tiende stembusgang die we sinds onze oprichting in 2013 coveren.


Overzicht van verkiezingen die we hebben gecoverd

Waar we in 2014 begonnen met slechts een handjevol bar charts in de browser maken we nu tientallen tools voor een reeks landelijke en regionale media. De staafdiagrammen zijn er nog steeds, al zorgen kaarten op gemeenteniveau, een coalitiebouwer en een handige mobile first navigatie voor het complete plaatje in een makkelijk te gebruiken graphic.

Om tot dat eindresultaat te komen hebben we een hoop geprobeerd, getest, bijgeschaafd en wéér bijgeschaafd. Deze zes lessen trekken we uit tien verkiezingen in acht jaar tijd.

1. Zorg (op tijd) voor de datafeed
Een aantal gebeurtenissen kun je nadat de stembussen om 21:00 sluiten al uittekenen: Schiermonnikoog, Vlieland of Rozendaal zijn de Snelste Tellers, daarna begint het Grote Wachten. Op verkiezingsdag (en de dag erna) lopen alle uitslagen binnen via persbureau ANP. Dit is de enige databron op dat moment. De Kiesraad komt pas weken later met de officiële uitslag. Het ANP biedt die data aan via een API, wat ervoor zorgt dat wij razendsnel de nieuwste uitslagen in onze visuals kunnen tonen. Goed testen is daarbij belangrijk: welke cijfers komen binnen en hoe is de boel gestructureerd? Hoe worden partijen aangeduid, en hoe zit dat met partijen die niet meer bestaan? Wat gebeurt er als er per ongeluk 151 zetels worden doorgegeven, terwijl er toch echt maar 150 in de Tweede Kamer zijn (true story)? Om dit in de vingers te krijgen beginnen we maanden van te voren al met het bestuderen van de data en het inladen van testdata in de tool. Als alles goed gaat, hoeven wij op verkiezingsdag namelijk niets te doen. Hooray for automatisation!

2. Zorg dat de tool qua flow laagdrempelig is
LocalFocus maakt uitslagentools die door veel verschillende titels worden gebruikt. Hoewel iedere graphic een eigen lik verf krijgt en een andere focus heeft – waarover later meer – hebben ze één ding gemeen: ze moeten voor een breed publiek te gebruiken en te begrijpen zijn. Daarom gaan we bij het schetsen van de tool uit van een heldere ‘flow’. Ofwel; hoe navigeer je tussen de verschillende soorten cijfers? Hoe bekijk je de uitslagen van een gemeente? Hoe switch je van ‘niveau’, van gemeente naar provincie bijvoorbeeld? Dat klinkt misschien complex. Toch is de uiteindelijke opzet van de tool in slechts een paar vensters te vangen.


Eerste schetsen van de verkiezingstool

3. Geef titels zelf de regie over de look en teksten…
In principe maken we maar één uitslagentool, die bij meerdere media op de site staat. Toch is het belangrijk dat de graphic goed bij een titel past – qua huisstijl en tone of voice bijvoorbeeld – en zo een eigen look and feel krijgt. Daarom is de tool op zo’n veertig verschillende punten aan te passen. Van partijnamen tot kleuren van de knoppen, van tekstjes in de tickerbalk tot de kleur van de icoontjes die een stijging of daling aangeven.


De oranje bolletjes geven punten aan die te customizen zijn

4. …en maak het ze daarbij zo makkelijk mogelijk
Geen gedoe met code, geen uitgebreide interface, maar gewoon een simpele Google Sheet. In die spreadsheet kunnen gebruikers zelf wijzigingen doorgeven, bijvoorbeeld als ze een andere partijkleur willen of alle teksten willen vertalen naar het Frysk. Die sheet is gekoppeld aan de uiteindelijke visual, zodat alle betrokken direct kunnen zien wat er veranderd is. En, voor ons ook wel belangrijk, wij daar niet tussen hoeven te zitten.


De Google sheet waar redacteuren wijzigingen in doorvoeren

5. Regionaliseren? No problemo
Ook bij de Tweede kamerverkiezingen is regionaliseren een belangrijk onderdeel. Lezers van Omroep Brabant zijn waarschijnlijk eerder geïnteresseerd in een kaart met de uitslagen van Brabantse gemeenten dan van heel Nederland. In een artikel over het stemgedrag in Apeldoorn wil je meteen de uitslagen van die gemeente zien. Om dat makkelijk te maken hebben we een ‘wizard’ (een soort selectietooltje) gemaakt waarmee redacteuren zelf zo’n uitsnede kunnen maken en die specifieke weergave door kunnen plaatsen op hun site.


De ‘regiowizard’. Magic!

6. Maak de tool en de data(bron) multifunctioneel
De uitslagendata van het ANP stroomt toch al de online graphics binnen; waarom zouden we ze dan niet op andere manieren gebruiken? Tijdens eerdere verkiezingen hebben we webgraphics ook gebruikt voor tv. Voor deze stembusgang bouwden we een exportfunctie van de data waarop snel analyses op gemeenteniveau te draaien zijn. Over de winnaars en verliezers bijvoorbeeld, of ‘kiezersbolwerken’.

1st of april 2021 | Webinar ‘Finding stories in European data ‘ (en)

What: Online workshop ‘Finding stories in European data’
Where: Zoomcall. We’ll send you the link via e-mail on the day of the workshop
Who: This workshop is open for all levels
When: Thursday the 1st of april 2021, 16:00 – 16:30/4 – 4:30 PM (UTC/GMT +2:00)
Costs: Free
Link to the Zoom-call: https://t.localfocus.nl/?a7ee94b (accessible from 3:45 PM)
Password: data

Let’s go from LocalFocus to GlobalFocus! On thursday the 1st of april data journalist Yordi will zoom out for a bit and look for interesting data on a European level. From corona stats to economic key figures and climate- and CO2-data: what data is available? What are useful sources? And interesting tools?

30 maart 2021 | Webinar ‘Verhalen vinden in Europese cijfers’ (🇳🇱)

Wat: Online workshop ‘Verhalen vinden in Europese cijfers’
Waar: Zoomcall. Je krijgt een link toegestuurd op de dag zelf. Verdwenen in je mailbox? We posten ‘m op 30 maart tijdelijk ook in deze blog.
Voor wie: Iedereen
Tijd: Dinsdag 30 maart 2021, van 16:00 tot 16:30
Kosten: Geen
Link naar de Zoom-call: https://t.localfocus.nl/?65f308d (vanaf 15:45 toegankelijk – Wachtwoord: data)

Laten we even uitzoomen en van LocalFocus naar GlobalFocus gaan! Op dinsdag 30 maart gaat datajournalist Yordi namelijk met je op zoek naar toffe cijfers op Europees niveau (die uiteraard ook over Nederland gaan).Van coronastats en economische groeigegevens tot klimaatdata en CO2-cijfers: wat wordt er zoal geteld? Wat zijn handige bronnen? En nuttige tools?

16 feb. 2021 | Webinar ‘Verschillende kaartsoorten combineren’

Wat: Online workshop ‘Verschillende kaartsoorten combineren’
Waar: Zoomcall. Je krijgt een link toegestuurd op de dag zelf. Verdwenen in je mailbox? We posten ‘m op 16 februari ook tijdelijk in deze blog.
Voor wie: Iedereen met een LocalFocus-account. Heb je dit nog niet? Registreer je hier gratis.
Tijd: Dinsdag 16 februari 2021, van 16:00 tot 16:30
Kosten: Geen
Link webinar (va. 15:45 open):  https://t.localfocus.nl/?0d8bfd2

Meld je aan via dit formulier

Met de kaartenbouwer van LocalFocus combineer je eenvoudig verschillende soorten kaartlagen. Denk aan een kaart met cijfers per gemeente waar je voor de duidelijkheid ook provinciegrenzen op aangeeft. Of een kaart met spoorlijnen in Nederland gecombineerd met de stations op het net. En een vlakkenkaart met cijfers per provincie, waarbij iconen een stijging of daling aangeven. In een half uurtje leert datajournalist Yordi uit hoe je kaartlagen kunt stacken en hoe je zorgt voor een strak design, zodat jouw lezer in één oogopslag ziet waar het over gaat.

19 jan. 2021 | Gratis online workshop datavisualisatie: ‘Interactieve kaarten voor beginners’

Wat: Online workshop ‘Interactieve kaarten voor beginners’
Waar: Zoomcall. Je krijgt een link toegestuurd op de dag zelf. Verdwenen in je mailbox? We posten ‘m op 19 januari ook tijdelijk in deze blog.
Voor wie: Iedereen met een LocalFocus-account. Heb je dit nog niet? Registreer je hier gratis.
Tijd: Dinsdag 19 januari 2021, van 16:00 tot 16:30
Kosten: Geen
Link naar de webinar in Zoom: https://t.localfocus.nl/?cfca306 (vanaf 15:45 toegankelijk – Wachtwoord: data)

Meld je aan via dit formulier

A new year, a new skill! Wil je binnen een half uur leren hoe je een mooie interactieve kaart maakt? En heb je nog niet veel ervaring met datavisualisatie? Dinsdag 19 januari organiseert LocalFocus opnieuw workshop kaarten maken voor beginners. Datajournalist Yordi Dam doorloopt binnen een half uur alle stappen om een lijstje met cijfers om te toveren tot een informatieve kaart. Na afloop kun je met de online tools van LocalFocus zelf kaarten maken die je eenvoudig toevoegt aan rapporten, studieopdrachten of webpagina’s.

Heb je inspiratie nodig voor jouw eerste kaart? Bekijk hier de dertig toffe ideeën van LocalFocus voor de #30DayMapChallenge. Andere vragen? Stuur een mailtje naar yordi@localfocus.nl.

thirtydaymapchallenge

 

15 Dec. 2020 | Webinar ‘Hoe maak je een vlakkenkaart van puntdata’?

Wat: Tijdens de webinar leggen we uit hoe je een dataset met coördinaten clustert naar een administratieve gebiedsindeling, zodat je een informatieve vlakkenkaart kunt maken.
Waar: Google Meet. De link sturen we je op de dag van de workshop toe. (Soms komt deze mail in de spambox terecht. Niets ontvangen? We plaatsen de toegangslink op 15 december ook tijdelijk in deze blog.)
Voor wie: Iedereen is welkom! Een beetje ervaring met LocalFocus komt wel van pas, we gaan namelijk niet in op de basisstappen tijdens deze webinar.
Tijd: Dinsdag 15 december van 16:00 tot 16:30
Kosten: Geen

Meld je aan via dit formulier

Zo maar een dag in het leven van een datajournalist: je hebt een toffe spreadsheet met locatiedata. Denk: meldingen van vuurwerkoverlast, cijfers over het aantal boetes per flitspaal of locaties van nieuwe bierbrouwerijen. Deze gegevens kun je als Prachtige Puntjes op de kaart zetten – er zitten immers lengte- en breedtegraden in je sheet. Het is alleen lastig om regionale patronen uit zo’n puntenkaart te halen.

Daar hebben we wat op bedacht. Met een handige, gratis te gebruiken tool van LocalFocus cluster je puntdata naar en bepaalde gebiedsindeling – zoals gemeente of provincie. Zo kun je snel berekenen in welke provincie de meeste scheepsongevallen plaatsvinden, of in welke gemeente de meeste flitspalen staan.

Tijdens de volgende webinar op 15 december gaan we een lekker potje nerden en legt datajournalist Yordi Dam uit hoe de je spatial join-tool gebruikt. Je hebt dus geen speciaal GIS-programma nodig. Wil jij deze handige skill graag onder de knie krijgen? Meld je dan aan via de knop hierboven!

Om zelf aan de slag te gaan heb je een account voor LocalFocus Go nodig. Maak hier een gratis account aan.

Vragen? Stuur een mailtje naar yordi@localfocus.nl.

3 dec. 2020 | Webinar ‘Tien tips voor een pakkend verhaal met datavisualisaties’

Wat: Tijdens de webinar krijg je tien tips en meerdere voorbeelden van hoe je datavisualisaties gebruikt om je boodschap beter over te brengen.
Waar: Online videocall. De link sturen we je op de dag van de webinar toe.
Voor wie: Iedereen is welkom.
Tijd: Donderdag 3 december van 16:00 tot 16:30
Kosten: Geen

Meld je aan via dit formulier

Onderzoekers, verhalenvertellers en datavreters, opgelet. Duik jij geregeld in de cijfers? En ben je benieuwd hoe je de resultaten van je analyses beter kan overbrengen bij jouw publiek met behulp van interactieve datavisualisaties?  Op donderdag 3 december organiseert online graphicdienst en persbureau LocalFocus een webinar waarin we tien handige tips delen voor het maken van strakke grafieken, kaarten en tabellen voor een sterke boodschap.

De webinar wordt gehost door Yordi Dam, mede-oprichter LocalFocus. Na heel wat jaren graphics maken voor de media, onderzoeksbureaus, tientallen andere organisaties en zijn eigen Instagramaccount Rapfactcheck, weet hij als geen ander hoe je een goede datavisualisatie maakt. Tijdens de laagdrempelige sessie van een half uur zal hij tien handige tips delen aan de hand van toffe voorbeelden uit de praktijk. Ook is er ruimte voor vragen. Wil je hier graag bij zijn? Schrijf je dan in via bovenstaande knop!

Vragen? Stuur een berichtje naar katharina@localfocus.nl.

 

 

 

Belangrijke wijzigingen voor het koppelen van Google Drive-spreadsheets met LocalFocus

Update 25/11: De problemen met gekoppelde Google Drive-spreadsheets zijn verholpen. Je hoeft de deelrechten van eerder online gepubliceerde Localfocus-graphics dus niet meer aan te passen. Wel raden we aan om bij nieuwe projecten de alternatieve methode te gebruiken zoals beschreven in stappen hieronder. 

Sommige gebruikers ervaren problemen met LocalFocus-graphics die zijn gekoppeld aan een Google Drive-spreadsheet. De problemen lijken te worden veroorzaakt door een update in Google Drive zelf.

Gebruik je op dit moment kaarten, grafieken, of tabellen die zijn gekoppeld aan een Google Drive-spreadsheet? Dan kun je het beste de volgende stappen uitvoeren om ervoor te zorgen dat je geen problemen ervaart:

  • Open de Google Drive-spreadsheet die je gebruikt voor je project.
  • Klik op de ‘Deelknop’ rechtsboven in het scherm. Er verschijnt een scherm met deelinstellingen.

  • Klik in het onderste blok op Wijzigen in ‘iedereen met link’. Iedereen met de link kan nu je spreadsheet zien.

  • Controleer of in het rechter uitklapmenu ‘Lezer’ is geselecteerd (en niet ‘Bewerker’ of ‘Reageerder’).

  • Klik op ‘Klaar’. Je graphics zullen nu zonder problemen online blijven draaien.

Vóór deze update in Google Drive adviseerden we gebruikers om de Google Spreadsheet-optie “Publiceren op internet” te gebruiken. Gebruik deze methode niet meer voor nieuwe projecten. In plaats daarvan kun je de stappen nemen die hierboven beschreven staan (“Iedereen op internet met deze link kan bekijken”). Vervolgens kopieer je de gedeelde link (zie afbeelding hierboven) naar je project in LocalFocus.

10 nov. 2020 | Webinar ‘Go Local: Hoe zet je wijken, buurten of postcodes op de kaart?’

Wat: Tijdens deze korte webinar leggen we uit hoe je in een paar simpele stappen wijken, buurten en postcodegebieden op een interactieve kaart zet met LocalFocus.
Waar: Google Meet. Je krijgt op de dag van de workshop een mail met de toegangslink.
Voor wie: Iedereen is welkom, van groentje tot expert! Wil je aan de slag maar heb je nog geen LocalFocus-account? Registreer je hier gratis.
Tijd: Dinsdag 10 november van 16:00 tot 16:30
Kosten: Geen

Meld je aan via dit formulier

Denk jij dat je ingewikkelde geo-skills of dure programma’s nodig hebt om een mooie interactieve kaart te maken van jouw stad, dorp of buurt? Dan hebben wij goed nieuws. Met de gratis online tool van LocalFocus kan iedereen binnen een paar tellen wijken, buurten en postcodegebieden op een interactieve kaart tevoorschijn toveren. Onze developers hebben deze gebieden namelijk al voor jou in ons platform gezet, zodat jij alleen nog maar op de juiste knoppen hoeft te drukken.

Wil je op een laagdrempelige manier leren hoe je zo’n lokale kaart maakt? Tijdens de webinar van 10 november doorlopen we alle stappen in een half uur tijd. Schrijf je in via bovenstaande knop!

15 sep. 2020 | Gratis webinar ‘Grafieken maken met de nieuwe visualisatiemodule!’

Wat: Tijdens deze korte webinar leggen we uit hoe je in een paar simpele stappen een interactieve grafiek maakt met de vernieuwde visualisatiemodule van LocalFocus.
Waar: Google Meet. De link sturen we je (als je je hebt aangemeld) op de dag van de workshop toe.
Voor wie: Zowel ervaren datavizrotten als grafiekengoeroe’s in spé! Wil je aan de slag maar heb je nog geen LocalFocus-account? Registreer je hier gratis.
Tijd: Dinsdag 15 september van 16:00 tot 16:30
Kosten: Geen

Meld je aan via dit formulier

Onze visualisatiemodule – voor het maken van al je strakke staaf-, lijn-, of taartdiagrammen – gaat op de schop. Na zo’n vijf jaar trouwe dienst is het tijd voor een makkelijkere en betere versie om grafieken te maken.

Dat is misschien even wennen. Daarom staat de eerstvolgende webinar om dinsdag 15 september volledig in het teken van de nieuwe visualisatiemodule. In een half uur tijd laat datajournalist Yordi je zien hoe je in een paar simpele stappen een interactieve grafiek maakt. Of je voor het eerst aan de slag wilt, of al jaren ervaring hebt en even bijgepraat wil worden over deze update: iedereen is welkom!

Vragen over de workshop? Stuur een mailtje naar katharina@localfocus.nl.