Tien handige tips voor iedere beginnende datajournalist! (of cijfers nu wel of niet ‘zeg maar echt helemaal je ding’ zijn)

LocalFocus-numbercruncher Yordi gaf maandag 29 januari een workshop datajournalistiek in het kader van de ZZPeer Academy. Dit is een reeks journalistieke masterclasses speciaal voor ZZP’ers. Daar gaf hij tien handige tips voor iedere (beginnende) datajournalist. Van de woordkeuze bij verzoekjes tot methodologische missers.

Tip 1: Vraag – als je een verzoek indient bij een woordvoerder – nooit om ‘(onderliggende) data’
Dat klinkt eng, Cambridge-Analytica-esque en riekt naar privacyschending. Is natuurlijk helemaal niet zo, maar dat weten zij niet. Vraag om een tabel, spreadsheet, overzicht, lijst, of cijferreeks.

Tip 2: Bekijk altijd eerst de kolomtitels in je dataset: wat is wat?
Doe dit voordat je numbers gaat crunchen. Op basis van de kolomtitels kun je namelijk zien wat er in je dataset zit en ontdek je meteen welke vragen je ‘aan’ de dataset kunt stellen. Het maakt niet uit of je nou vijf of vijftigduizend rijen in je dataset hebt, de vragen blijven hetzelfde.

Tip 3: Probeer altijd drie  ‘soorten cijfers’ te verzamelen/te berekenen
Komen ze: zorg voor absolute aantallen, relatieve cijfers – bijvoorbeeld het aantal per duizend inwoners – en de procentuele ontwikkeling (nieuw-oud/oud*100. Haal je havo 4-economieskills weer even naar boven) Deze drie variabelen bieden je alle handvatten voor een compleet bericht.

Tip 4: Staat je tabel in een PDF-bestand? Huilon. But there’s an app for that!
Tik geen cijfers handmatig over, maar gebruik een tool als Tabula om supereenvoudig tabellen uit PDF’s te ‘scrapen’ en om te zetten in een CSV-bestand (dat je vervolgens kunt openen in Excel)

Tip 5: Ben je op zoek naar data, maar is er geen tabel voorhanden? Check of er iets gemeld wordt
Als iets ergens wordt gemeld, wordt deze info mogelijk ook ergens opgeslagen. Denk aan verkeersinformatiemeldingen of inspectierapporten.

Tip 6: Wil de bronhouder geen cijfers leveren? Kijk dan of die organisatie moet rapporteren
Veel organisaties moeten rapporteren aan een hoger orgaan, bijvoorbeeld een ministerie. Daar kun je de cijfers opvragen: gewoon met een mailtje of belletje, of via de wob.

Tip 7: Cijfers zijn relatief makkelijk te wobben. Probeer het eens!
Okay, het gaat lang niet altijd goed en sommige processen duren vreselijk lang. Maar de zwartste scenario’s – volledig zwartgelakte documenten – hebben we met LocalFocus nauwelijks meegemaakt. We gebruiken met LocalFocus tegenwoordig een ‘standaardwob’ die we qua opzet hergebruiken en qua inhoud aanpassen. Best wel effectief!

Tip 8: Dubbelcheck uitschieters
Is iets ‘too good to be true’? Die extreme stijging, of die heftige outlier, bijvoorbeeld? Check altijd eerst of er niet een suffe statistische oorzaak is zoals een methode- of definitiewijziging. Bel dit desnoods even na. Je wilt immers niet dat je knaller van een nieuwskop onderuit gehaald wordt door een methodologische misvatting.

Tip 9: Ga tussentijds visualiseren!
Zet je cijfers ook voordat je gaat publiceren om in staafjes, bollen, lijnen, kleuren en vlakken. Dit helpt je om snel antwoorden te vinden op de vragen die je ‘aan’ je dataset hebt gesteld. Gebruikt visualisaties dus als analysetool.

Tip 10: sharing = caring
Je hoeft niet alle facetten van ddj even goed te beheersen (ik kan bijvoorbeeld voor geen meter programmeren). Als je maar wél weet wat de mogelijkheden zijn: there’s always a nerd nearby!

Heb jij zelf nog handige datadingentips? Stuur dan een mailtje naar yordi@localfocus.nl

LocalFocus 2019: en nu gaan we voor HARD 📈🚀

Van misdadigers tot miljonairs en van wijngaarden tot woonboten: de afgelopen vijf jaar maakten we met LocalFocus honderden nieuwsberichten, vooral met cijfers uit open databronnen. Tof, maar nu is het tijd voor the next level. 

Er ligt wat ons betreft namelijk nog te veel ‘slapende’ data bij instanties, in lastige formaten of verspreid over regio’s opgeslagen. Daarmee willen we verhalen maken over bijvoorbeeld jeugdzorg, milieuvervuiling en de transitie naar duurzame energie. Het verbaast ons niet dat die onderzoeken tot nu toe blijven liggen, zowel bij ons als andere media. Er is namelijk een hoop handwerk voor nodig. Maar hey, we like a challenge.

Eerder dit jaar scrapeten en analyseerden we – in samenwerking met Open State en NOS – de kandidatenlijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen. We ontdekten hoeveel werk zo’n project is: de lijsten lagen bij afzonderlijke gemeenten, sommigen hadden ze niet openbaar gemaakt of zo opgeslagen dat je ze handmatig moest overtypen. En dan viel het ook nog niet mee om de informatie, verzameld door verschillende redacteuren, overzichtelijk bij elkaar te krijgen én bij te houden wie wat doet.

Achteraf gezien waren er zeker tools te bedenken die de workload hadden kunnen verlichten: een slimme scraper, een lekker overzichtelijk samenwerkingsplatform, dat soort werk. Dankzij een bijdrage van het Stimuleringsfonds van de Journalistiek kunnen we in het komende jaar deze arbeidsintensieve onderzoeken verrichten en bouwen aan slimme tools die ook in de jaren daarna het werk van onze datajournalisten en andere onderzoeksredacties lichter maken en de mogelijkheid geven om nieuwe bronnen aan te boren.

Voor elk verhaal werken we met andere mediapartners. Zij weten immers wat er speelt onder hun publiek, wij vertalen dat naar een datajournalistiek onderzoek. De uitkomsten gebruiken zij weer om sterke regionale verhalen te maken.

Word je enthousiast van dit project? We zijn op zoek naar een redacteur met gevoel voor data en onderzoek. Check hier de vacature.

Verkiezingen in België: 17 titels, 75 miljoen pageviews

In maart verzorgde LocalFocus de verkiezingsdashboards voor de sites van 28 Nederlandse titels tijdens de gemeenteraadsverkiezingen. Afgelopen zondag mochten we dit doen voor 17 Belgische titels. Van landelijke titels als De Standaard en Het Laatste Nieuws tot regionale titels als de Gazet van Antwerpen. Voor titels als Le Soir en 7sur7 hadden we Franstalige versies. De uitslagen kwamen binnen vanuit de feeds van de Vlaamse en Waalse overheden.

Het ging hard qua pageviews. Heel hard 🚀We zagen pieken van 115.000 paginaweergaven per minuut. Op zondag werden de dashboards 40 miljoen en maandag 24 miljoen keer geopend. Het totaal staat vandaag op 75 miljoen👌 Ter vergelijking: in Nederland haalden we in maart 50.000 pageviews per minuut. Twee verklaringen voor dit verschil: bij de Belgische titels draaiden de dashboards op de voorpagina’s én de uitslagen kwamen sneller binnen.

De dashboards draaiden op de (voor)pagina’s van 17 titels. Zo zag dat eruit:

De LocalFocus #GR2018 recap in zes getallen

Waarschijnlijk begon voor veel mensen de verkiezingen gisteren pas echt te leven maar op het LocalFocus HQ zat de kieskoorts er al een aantal maanden flink in. Voor de tweede keer in vier jaar coverden we namelijk de verkiezingen, waarbij de gemeenteraadsverkiezingen voor ons als ‘liefhebbers van lokaal’ (onze naam zegt het al, uiteraard) natuurlijk een tof project was om eens goed uit mee uit te pakken. It was a hell of a ride, maar wel een hele leuke, die we aan de hand van zes getallen met jullie willen delen.

2 keer kiezen 🗳2️⃣

Dit jaar werd niet alleen in 335 gemeenten een nieuwe raad gekozen, maar mocht in alle gemeenten ook gestemd worden voor het raadgevend referendum. Twee keer kiezen, twee tools dus. Gelukkig hoefden we het wiel niet twee keer uit te vinden. Veel elementen uit de uitslagentool konden we namelijk gebruiken voor de referendumtool. Easyshmeasy!

De uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen

De uitslag van het referendum per gemeente

5 teamleden (en een kat) 👨🏻👨🏻👨🏻👩🏻👩🏻(😽)

Je hebt geen gigantisch team nodig om veel voor elkaar te kunnen krijgen: met een team van in totaal vijf mensen werkten we de afgelopen maanden hard de voor-, achter- en zakelijke kant van de tool, met als hoogtepunt de uitslagenavond. Heb je daarvoor een hippe newsroom nodig? Nee hoor; dat kan allemaal prima aan de keukentafel!

Priscilla, Yordi, Jelle en Linda tijdens de uitslagenavond. Developer Erik zorgde vanuit zijn eigen huis dat alles technisch op rolletjes liep

(Ongeveer) 5 maanden 🗓

Eind oktober, maanden voor de verkiezingen dus, begonnen we met de eerste voorbereidingen. Lees: grafiekkrabbels met pen en papier, interfaceprobeersels en een voorzichtige verkenning van titels die dit mogelijk net zo tof zouden vinden als wij. Het idee was dit keer om de uitslagentool, zowel voor de gemeenteraad als het referendum, mobile first, te desingen. Meer een app dan zo’n typische ‘dashboard look and feel’ die je op desktop vaak ziet dus. Na flink wat uren schetsen, schaven, stijlen, schaven, schaven en schaven, startte developer Erik begin februari met het bouwen van de tool.

28 titels 📰🖥📱

Dit jaar verzorgden we de online uitslagenvisualisaties voor 28 verschillende titels. Van landelijke media als NU.nl, de Volkskrant en de NOS tot regionale titels als Omroep West, PZC en Omroep Fryslan. Alle uitslagen, van zowel de gemeenteraadsverkiezingen als het referendum, vulden automatisch de tool op het moment dat ze bij het ANP binnenkwamen. Daarvoor koppelden we de datafeed van het persbureau aan onze tool, zodat de meeste recente uitslagen altijd instant op de kaart en in de grafieken staan. Dat ging op Schiermonnikoog lekker rap; het Waddeneiland kwam na 13 minuten en 59 seconden al met de definitieve uitslag (in onder andere Almere, Amsterdam, Diemen en Venray zijn ze op het moment van schrijven, donderdagmiddag, trouwens nog bezig).

Een overzicht van alle titels waarvoor we de verkiezingsvisualisaties hebben gemaakt

5 (televisie-)uitzendingen 📺

Een nieuwe uitdaging: televisiegraphics. Dit jaar maakten we voor het eerst ook verkiezingsuitslagen tijdens de live-uitzending van vier omroepen (Omroep West, Zeeland, Brabant en Fryslan) en NU.nl. We maakten op basis van de online-uitslagentool een televisievariant: dezelfde data en ‘achterkant’, maar dan met een lik verf die past bij de televisievormgeving met een simpele interface die de studiotechnicus zelf kon bedienen.

De visualisaties tijdens de live-uitzending van Omroep Brabant

Frisse visualisaties tijdens de show van Omroep Zeeland

 

50 duizend pageviews (per minuut) 📈

Tijdens de uitslagenavond en nacht tikten alle graphics bij elkaar zo’n 50 duizend pageviews per minuut aan. Zijn we blij mee!

Wil je de visualisaties in actie zien? Hieronder check je enkele titels:

1Limburg | Gemeenteraad
Algemeen Dagblad | Gemeenteraad
Brabants Dagblad | Gemeenteraad
De Limburger | Gemeenteraad | Referendum
Hart van Nederland | Gemeenteraad
HMC (Noord-Hollands Dagblad) | Gemeenteraad
NOS | Gemeenteraad
NRC | Gemeenteraad | Referendum
NU.nl | Gemeenteraad
Omroep Flevoland | Gemeenteraad
Omroep West | Gemeenteraad
Het Parool | Gemeenteraad | Referendum
Telegraaf | Gemeenteraad

DIY: KNMI-data realtime op kaartjes

Wat een storm vandaag! Mooi moment voor Yordi, Priscilla en Linda om KNMI-weerstations te koppelen aan een Nieuwskaart in LocalFocus. Dit is het resultaat. En dit is hoe zij dat deden:

Stap 1. Bekijk de data

Het KNMI houdt een tabel bij met gegevens van weerstations. Deze tabel wordt elke 10 minuten bijgewerkt. De data valt onder een open licentie. Dat is mooi! 👌

Stap 2. Importeer tabel in Google Spreadsheets

Ooit wel eens gespeeld met de functie IMPORTHTML in Google Spreadsheets? Dit is een mooi moment! Plak onderstaande formule in de eerste cel (dat is A1):

=IMPORTHTML(“http://www.knmi.nl/nederland-nu/weer/waarnemingen”; “table”; 1)Voila. De tabel is geladen en wordt ook up-to-date gehouden door Google Spreadscheets. Top! 👌

Stap 3. Coordinaten vinden

Even wat handwerk. Elk meetstation staat ergens in Nederland. Maar waar? En graag als geografisch coördinaat (latitude en longitude). Het KNMI houdt een overzicht bij en Yordi, Priscilla en Linda namen 15 minuten om de coördinaten naast de geïmporteerde meetstations te plakken in twee extra kolommen. Zolang het KNMI de volgorde van de meetstations in de tabel niet verandert werkt dit prima.
De Google Spreadsheet ziet er nu zo uit:

Stap 4. Koppelen aan Nieuwskaart

Publiceer jouw Spreadsheet nu op internet. Druk op Bestand > Publiceer op internet en bevestig. Maak een nieuwe Nieuwskaart in LocalFocus. Klik onder Meerdere punten ophalen uit spreadsheet op de Cirkels vanuit spreadsheet. Een nieuw venster opent. Hoe wil je de dataset invoeren? Vanuit Google Spreadsheet. Plak de link naar de Spreadsheet in het vakje. Klik op onder Wind (m/s) op Afmeting cirkels.

De tabel met meetpunten van het KNMI is nu gekoppeld aan jouw kaart. Je kan nog veel meer instellen, zoals kleuren, tooltips, popups, etc. maar dat is aan jou. Lees er hier meer over.
Meer info? Contact jelle@localfocus.nl

Hoe een robot ons meer tijd geeft voor journalistiek

Begin 2017 hadden wij overleg. We waren veel tijd kwijt met simpel terugkerend werk. Voorbeeld: mijn collega Yordi houdt o.a. de maandelijkse werkloosheidcijfers bij. Dus opletten of er nieuwe cijfers zijn, dan naar de site van de databron, selecties maken, data downloaden, bewerken, uploaden in LocalFocus, stukje tikken, notificatie-mailt sturen. Elke maand dezelfde handelingen. En dat is zonde. Want het gaat ten koste van echt journalistiek werk.

LocalFocus Connect verstuurt een tweetje met grafiek

Daarom zijn we een project gestart: LocalFocus Connect. Dit is een robot die honderden datasets van open data-bronnen zoals CBS en Kadaster bijhoudt. Wanneer een dataset wordt bijgewerkt voert de robot taken uit. Bijvoorbeeld het uitrekenen van relatieve cijfers, een tweet met grafiek sturen via @lfbetabot of de dataset in LocalFocus plaatsen. Lijkt een beetje op If This Then That, maar dan voor open data.

Voordelen van een data-robot:

  • Automatiseer simpele taken tot de max! Verspil geen tijd met terugkerende werk. Als jij elke dag/week/maand een stukje en grafiekje maakt over een bepaald onderwerp, dan kan je dit voor een deel automatiseren.
  • Robots slapen niet. Als een dataset wordt bijwerkt, weet jij het als eerste.
  • Je kan honderden (misschien duizenden?) datasets tegelijk in de gaten houden.


Hoe redacteuren ermee werken

LocalFocus Connect is een Python-programma met een command-line-interface. Iedereen bij LocalFocus kan ermee werken. Dit is wat redacteuren doen:

  1. Start LocalFocus Connect en kies welke databron en dataset je wilt bijhouden
  2. Vertel welke selecties je wilt bijhouden binnen de deze dataset
  3. Vertel wat er moet gebeuren wanneer de datasets is bijgewerkt
  4. Simuleer de taak zodat je weet dat alles goed werkt

En voila, LocalFocus Connect zal deze taak 24 uur per dag bijhouden en de opdrachten uitvoeren wanneer dat nodig is. Op bot.localfocus.nl zie je welke taken LocalFocus-redacteuren nu hebben draaien.

Modules

LocalFocus Connect bestaat uit een kern en daaromheen verschillende modules. Voor de invoer van data zijn er op dit moment de modules CBS, Eurostat, Kadaster. Voor de uitvoer zijn er LocalFocus, Twitter en Slack. Alle invoer bestaat op dit moment uit open data.We zullen de komende tijd meer modules schrijven voor andere bekende open data-bronnen. We gaan ook onderzoeken hoe we een module kunnen opzetten die geautomatiseerd een tekst schrijft aan de hand van de nieuwe dataset.

Wil je hierover praten? Toffe ideeën? Neem dan contact met ons op via jelle@localfocus.nl



LocalFocus Interactions: waar klikken mensen op?

Dat de meeste van onze graphics voorzien zijn van sliders, zoekschermen, tooltips en pop-ups, wist je waarschijnlijk wel. Maar maken mensen ook echt gebruik van al die interactiemogelijkheden? Daar waren wij eigenlijk wel nieuwsgierig naar – en onze gebruikers ook. Dus bouwden we een nieuwe functionaliteit in ons platform die het voor iedere gebruiker mogelijk maakt meer inzicht te krijgen in wat bezoekers precies doen met de interactieve datavisualisaties.

Onder het tabje Gebruiker kan iedereen zijn eigen statistieken bekijken.

Inmiddels hebben we 6,3 miljoen anonieme interacties (we gebruiken geen trackers) verzameld en durven we een aantal eerste voorzichtige conclusies te trekken. In de afgelopen maand deed ruim zeven procent van alle bezoekers ‘iets’ met de visualisatie die ze te zien kregen. Dat is op het eerste gezicht niet heel indrukwekkend, maar het gaat in sommige gevallen om visualisaties die niet of nauwelijks uitnodigen tot interactie: denk aan eenvoudige lijngrafieken of staafdiagrammen.Een van de visualisaties die de afgelopen weken het meeste is bekeken is de kaart van de NOS met de verkiezingsuitslag per stembureau. Daar zien de cijfers er ineens heel anders uit: bijna 27 procent van alle bezoekers klikte op een of meerdere stembureaus om de uitslag te bekijken.

Hoe stemde jouw buurt?

€€€

Geld lijkt een belangrijke motivator om het publiek te laten spelen met de visualisaties. Een kaart over de kosten van een graf bij de Telegraaf zorgde voor veel interactie. Eén op de vijf bezoekers was benieuwd naar de exacte bedragen. Ook een visualisatie over hondenbelasting bij Eindhovens Dagblad werd door ruim één op de drie bezoekers gebruikt om de bedragen op te zoeken, waarbij één op de tien bezoekers via het zoekscherm een gemeente op de kaart vond.Niet alle knoppen in de visualisatie over hondenbelasting worden evenveel gebruikt. De slider om te ‘schuiven’ tussen de verschillende jaren was voor slechts drie procent van de gebruikers interessant. Blijkbaar ontbreekt de urgentie om de bedragen ook voor eerdere jaren op te zoeken. De interactie met behulp van een dropdown ligt bij een analyse van het NRC naar het Twittergedrag van Geert Wilders dan weer stukken hoger. Tien procent van de bezoekers gebruikte die mogelijkheid om te switchen tussen de thema’s waar Wilders vaak over tweette. Ook de Lijsttracker van NU.nl waarin tijdens de verkiezingen werd bijgehouden hoe vaak een bepaalde lijsttrekker in beeld was, deed het erg goed, één op de vijf bezoekers gebruikte de dropdown.

Datagraven

Per visualisatie kan het dus sterk verschillen hoeveel er gebruik wordt gemaakt van de interactiemogelijkheid. Toch zien we dat bezoekers die gaan spelen met de visualisatie in de minderheid zijn. Is dat erg? Wij denken van niet.Gregor Aisch, graphics editor bij de New York Times, zette in deze blogpost mooi uiteen wat het belang van interactie kan zijn. Het stelt de lezer in staat zich verder te verdiepen. En ook al zijn die ‘datagravende’ lezers in de minderheid, ze zijn er wel: ze zijn geïnteresseerd en op deze manier wordt ze de mogelijkheid geboden om ook echt meer te weten te komen. Bovendien dwingt het de journalist tot transparantie: lezers zien niet alleen een paar kleuren op een kaartje, ze zien ook de cijfers die de kleuren bepalen en kunnen dat checken.

Door deze statistieken te delen met onze gebruikers hopen we dat zowel zij als wij nog betere datavisualisaties gaan maken. Want als dropdowns niet of nauwelijks gebruikt worden, moeten ze misschien op een andere plek komen te staan of helemaal niet worden getoond tenzij het onderwerp van de data erom vraagt.

Hoe worden jouw visualisaties gebruikt? Wij zijn ontzettend benieuwd naar jouw inzichten. Laat ons weten op Twitter!

Hoe 22 Nederlandse media de uitslagen van #TK2017 met onze tool in kaart brachten

Terwijl we wachten op de verkiezingsresultaten van Leeuwarderadeel (Woohoo! Zelfs Leeuwarderadeel is inmiddels binnen!) wagen we ons
vast aan een terugblik. Ook voor ons waren dit bijzondere verkiezingen; voor de
eerste keer bouwden we een speciale tool om de uitslagen snel en
aantrekkelijk inzichtelijk te maken voor zoveel mogelijk nieuwsgebruikers. Wat
ons betreft zijn we daar aardig in geslaagd.
Cijfers
We zouden LocalFocus niet zijn als we niet beginnen met wat
cijfers en een gifje vol grafiekjes. In totaal maakten 22 nieuwssites gebruik
van onze tool.  Bij zowel grote
landelijke titels (denk: NU.nl, AD, de Volkskrant, NOS en De Telegraaf) als regionale
titels (bijvoorbeeld BN De Stem en Omrop Fryslân) schitterde onze
verkiezingstool op de voorpagina.
Dat trok uiteraard ook een wissel op de servers – maar ons
hoor je niet klagen. Gemiddeld hadden we in de afgelopen uren tussen de 50 en
60 duizend paginaweergaven per minuut. Op het hoogtepunt, rond 7 uur
vanochtend, waren dat zo’n 72 duizend weergaven per minuut. We vonden het belangrijk dat onze tool snel zou laden in bijna alle omstandigheden, dus zelfs als je in de trein op het Wifi-netwerk van de NS zit. Dat is gelukt: hij is maar 70kb.
De verkiezingstool bij 22 verschillende media-organisaties
Waarom?
We wilden voor deze verkiezingen een simpele maar doeltreffende verkiezingstool maken die door verschillende landelijke en regionale media ingezet kon
worden om hun gebruikers snel en op een gebruiksvriendelijke manier inzicht te geven
in de laatste verkiezingsresultaten. Ongeacht of ze aan hun bureau achter een
laptop, met een tablet op schoot op de bank of met hun mobieltje in de trein
zitten. Die gebruikers wilden we ook nog eens de mogelijkheid geven om dieper in
de resultaten te duiken: door te bekijken hoe de uitslagen per gemeente van
elkaar te verschillen en door zelf coalities te bouwen.
We wisten 22 mediatitels van dat product te overtuigen. In
de Verkiezingstool die sinds gisteravond op hun sites draait, loopt de
voorlopige uitslag (landelijk en per gemeente) direct binnen zodra het ANP die
verwerkt heeft. De uitslag wordt in een liggend staafdiagram vergeleken met de
uitslag van 2012. Daarnaast is op een kaart van Nederland de grootste partij
per gemeente te zien, met de mogelijkheid om een gemeente op te zoeken via een
zoekscherm en in te zoomen op een specifieke regio.
De 22 titels die gebruik maakten van onze verkiezingstool
Nieuw voor LocalFocus – en wat
ons betreft zeker een succes – is de coalitiebouwer. Deze laat een virtuele
zetelverdeling zien met de mogelijkheid om (door partijen aan te vinken) voor
verschillende coalities te bekijken of er een meerderheid is.
Makkelijk
We wilden de tool laagdrempelig houden, zowel voor media als voor de
eindgebruiker. Door ‘m aan verschillende titels aan te bieden, hielden we het
project betaalbaar voor alle partijen. Enige vereiste voor media was dat ze
toegang hadden tot de ANP Verkiezingsdienst. In overleg pasten we de
standaardtool aan de huisstijl van het medium aan. Met het nodige maatwerk zorgden we ervoor dat hij op alle apps van onze gebruikers goed werkte en er mooi uitzag.
Met behulp van een wizard konden redacteuren vervolgens in een paar
stappen de tool verder aanpassen aan hun eigen voorkeuren, bijvoorbeeld door de
coalitiebouwer weg te laten of door de tool te laten openen met een specifieke
gemeente in plaats van heel Nederland. De wizard liet het resultaat direct zien en leverde een iframe op die in de nieuwssite ingesloten kon
worden. Doordat de uitslagen automatisch binnenliepen, hadden de redacteuren er
daarna geen omkijken meer naar.

De totstandkoming van de verkiezingstool

 

Live
Een aantal media maakten bovendien van de mogelijkheid gebruik om de
verkiezingstool als live video op Facebook te tonen. Daardoor konden Facebookgebruikers in hun timeline direct de laatste uitslagen zien. Onder andere NUlive deed dat, met een tof resultaat.
De livestream van NU.nl op Facebook
Liep het dan allemaal megasoepel? Toegegeven, we hebben er
twee keer uit gelegen. Gelukkig was dat beide keren binnen twee minuten
opgelost. Kwestie van seconden dus. Ruimte voor verbetering is er altijd. De
komende dagen gaan we dan ook zoveel mogelijk suggesties, kritiek en andere
reacties van onze gebruikers verzamelen. Zodat we tijdens de volgende
verkiezing met nog iets mooiers kunnen komen. Tot de volgende!

‘Interactieve visualisaties maken het ondernemersklimaat in Utrecht inzichtelijk’

De Economic Board Utrecht was een van de eerste klanten van LocalFocus buiten de journalistiek. Onlangs lanceerden ze een interactieve, custom-made nieuwskaart waarop bedrijven en experts te vinden zijn die kennis hebben van Healthy Urban Living. We spraken met Evelien Boshove, researcher bij EBU.

Wat is Economic Board Utrecht (EBU) precies?
“Wij zijn een semi-publieke overheidsorganisatie en worden gefinancierd door de provincie en gemeenten. Aan de hand van maatschappelijke uitdagingen proberen wij de economie aan te jagen. Hierbij laten we ons leiden door drie thema’s: groen, gezond en slim.”

En hoe doen jullie dat?
“EBU brengt partijen samen om deze thema’s aan te pakken met het doel de economie in de regio te versterken. Wij hebben hierin een coördinerende rol en brengen vaak kennisinstellingen, overheden en ondernemers samen.”

Healthy Urban Living kaart

Hoe kwam je op het idee om tools te maken voor bedrijven in plaats van gewoon data beschikbaar te stellen?
“Ik werk op de afdeling Research en wij hebben toegang tot het provinciaal arbeidsplaatsregister. Hierin staan bijvoorbeeld de werkgelegenheid- en werkloosheidscijfers. Daarnaast gebruiken we ook veel openbare data. Bijvoorbeeld van het CBS, RVO en onze eigen onderzoeken naar bijvoorbeeld award-winnende bedrijven of innovatieve start-ups.

Hoe verwerken jullie deze data precies?
“Een paar jaar geleden gebruikten we een ouderwets programma om deze data te ontsluiten, maar wij misten de interactiviteit. We kunnen wel grafieken en cijfers op de website zetten, maar het zijn enorme bestanden. Het gaat om banen en bedrijven in de hele provincie Utrecht.”

Ik kan me voorstellen dat dat inderdaad een behoorlijke bak aan data is.
“Wij zochten dus een effectieve manier om deze data te ontsluiten. Hierin liepen we voorop. Er waren maar weinig tools waarmee we interactieve grafieken kunnen maken, laat staan op onze website kunnen publiceren en delen met ons publiek. Toen kwamen we online een kaart van LocalFocus tegen, dat was precies wat we zochten!”

Wat is de ervaring van jullie gebruikers met jullie dienst?
“Kleinere gemeenten hebben niet allemaal een statistiekafdeling, maar willen wel weten hoe het ervoor staat met bijvoorbeeld werkgelegenheid. Wij voorzien hen in deze behoefte.”

Oh, ik dacht dat jullie er vooral voor de niet-overheidsinstellingen waren.
“Ook ja! Ondernemers zijn heel blij met de interactieve kaarten bijvoorbeeld. Het geeft het inzicht in bijvoorbeeld de verspreiding van start-ups. Dat niet alleen, we koppelen ook bedrijfsinformatie van deze start-ups aan de kaart. Zo krijg je een goed beeld van het ondernemersklimaat en de economie in de provincie. Deze cijfers worden maandelijks geüpdatet en die versturen we in onze nieuwsbrief.”

Die interactieve kaart die deze week gepubliceerd is, wat staat daar nu precies op?
“Dit is de Healthy Urban Living kaart. Op deze kaart zijn bedrijven te vinden die kennis hebben van dit onderwerp. Ook hebben we proeftuinen, producten en ruimtelijke projecten in beeld gebracht.”

Hoe zijn jullie op dit idee gekomen?
“We wilden alle initiatieven uit de provincie die aansluiten bij onze thema’s op de kaart zetten. Dit is een eerste verkenning om in kaart te brengen waar we het eigenlijk over hebben. Het geeft je per onderwerp inzicht in alle projecten die zijn opgezet of in ontwikkeling zijn. Het is de bedoeling dat er steeds meer initiatieven gelanceerd worden, dus dit is ook een oproep voor meer!”

De Healthy Urban Living kaart is onlangs in het bijzijn van partners als provincie Utrecht, stad Utrecht, Hogeschool Utrecht, Universiteit Utrecht en Utrecht Science Park gelanceerd.

‘Beeld en verhaal moeten een geheel vormen’

Datavisualisatie gaat niet alleen over data, maar ook over vormgeving. Leon Postma, vormgever bij De Correspondent, weet hier alles van. Het implementeren van de huisstijl van het digitale nieuwsmedium in LocalFocus was een precies werkje, met een mooi resultaat. Wij spraken Leon over zijn visie op vormgeving bij De Correspondent.

Hoe zijn jullie bij LocalFocus terechtgekomen?
‘Het begon op een conferentie over infographics. Daar raakten wij aan de praat met de jongens van LocalFocus en kwamen we tot de conclusie dat het handig is om een tool te hebben die data gemakkelijk inzichtelijk maakt én één stijl aanhoudt. Wij werken met zoveel verschillende mensen aan een verhaal, dat de stijl nog wel eens verandert. Wanneer je een tool hebt waarin de stijl vastligt, kun je niet anders dan binnen de gestelde stijl grafieken opmaken.’

Hoe is dat daarna gegaan?
‘Toen zijn we met LocalFocus gaan brainstormen over de mogelijkheden. Voor hen was het ook nieuw om de tool vanuit design te benaderen in plaats vanuit data. We zijn echt diep op het design ingegaan en ik denk dat we samen de tool sterker hebben weten te maken.’

Zoals de dag-nachtfunctie?

Dag- en nachtmodus bij De Correspondent

‘Die functie is er gekomen om het voor iedere lezer zo prettig mogelijk te maken om De Correspondent te lezen. Bij slecht licht of in het donker is het niet prettig om naar een volledig lichtgevend scherm te kijken. We wilden de lezer de mogelijkheid bieden om de kleuren om te draaien, zodat het minder belastend is voor de ogen. In het begin was deze optie er nog niet voor de grafieken. We zijn toen met de jongens van LocalFocus gaan zitten en dat werd een hele technische aangelegenheid. Na verschillende tests met kleuren en hoe je dit goed in ons platform integreert is het gelukt. Nu kun je ook in het donker grafieken aflezen.’

Hoe wordt vormgeving bij jullie gecombineerd met journalistiek? Op welke manier komen deze dingen samen?
‘Wij proberen zo gauw er een idee of verhaal is, dus in een zo vroeg mogelijk stadium, alle betrokkenen erbij te halen. Niet alleen op verhaaltechnisch vlak, maar ook met betrekking tot beeld. Zo kun je volgens ons het beste geheel neerzetten, één product maken.’

Gaat dat niet overal zo dan?
‘Ik ben freelancer geweest bij een landelijke krant en dan zie je dat het beeld vaak op de laatste plek staat. In de eerste plaats gaat het om de schrijver, dan het artikel en “dan nog iets van decoratie”. Bij De Correspondent zien we alle facetten van een verhaal als één geheel, we bieden een totaalervaring waarbij beeld en tekst elkaar versterken en niet het beeld in dienst staat van tekst.’

Wanneer voegt een visualisatie iets toe aan een artikel?
‘Ik zou niet zeggen “dat een beeld iets toevoegt”. Ik zie het meer als een geheel. We hebben een probleem als er een disbalans is tussen beeld en tekst, maar ook dat is weer afhankelijk van het soort tekst. Bij een column verwacht je meer tekst, terwijl je bij een fact-check harde bewijzen wilt. In dat geval kies je voor datavisualisatie.’

Kun je iets meer zeggen over de keus voor datavisualisatie?
‘Je merkt heel gauw dat wanneer je op wat drogere materie stuit, of een complex onderwerp, visuele houvast fijn is. Uitschrijven vraagt soms te veel verbeeldingskracht van de lezer en dat zijn de momenten om data te visualiseren. Visualisaties maken informatie begrijpelijk voor de lezer. Soms is het ook tegenovergesteld. Dan komen we er tijdens de visualisatie achter dat we echt te veel willen.’

Maak jij de datavisualisaties in dat geval?
‘Wij gebruiken de tool vooral om de journalisten de mogelijkheid te geven zelf grafieken en dergelijke te maken. Sommige schrijvers vroegen zoveel van de beeldredactie, dat wij ons niet meer konden focussen op grotere projecten. Met de mogelijkheden van LocalFocus zijn ze nu redelijk zelfvoorzienend. Dat geeft mij en mijn collega de tijd om te focussen op custom-werk, complexe infographics bijvoorbeeld. De beeldredactie en de tool versterken elkaar.’

Wil je zelf experimenteren met LocalFocus?

Meld je dan hier vrijblijvend aan voor LocalFocus Go